Google stapt naar de rechter tegen de twee zwaarste maatregelen die Brussel het bedrijf tot nu toe onder de Digital Markets Act (DMA) heeft opgelegd. Moederbedrijf Alphabet heeft op dinsdag 29 september 2026 beroep ingesteld bij het Gerecht van de Europese Unie in Luxemburg. Het gaat om de besluiten waarmee de Europese Commissie Android wil openstellen voor concurrerende AI-assistenten en Google wil verplichten geanonimiseerde zoekdata met rivalen te delen.
De timing valt op: Google heeft net de overstap van de Google Assistent naar Gemini op Android-telefoons afgerond. Precies die rol als standaardassistent wil Europa ook toegankelijk maken voor ChatGPT, Claude, Perplexity of Copilot.
Wat staat er in de twee besluiten?
Beide besluiten dateren van 16 juli 2026. Het zijn zogeheten specificatiebesluiten: ze bestraffen geen overtreding, maar leggen vast hoe Google verplichtingen moet naleven die al in de DMA staan.
Android: 11 functies ook voor rivaliserende AI
Volgens het DMA-portaal van de Commissie moet Google elf functies, die nu in de praktijk voorbehouden zijn aan Gemini, kosteloos beschikbaar maken voor andere assistenten. Dat geldt voor het hele Android-ecosysteem, dus ook voor toestellen van Samsung, Xiaomi, OnePlus of Motorola. Het gaat onder meer om:
- de assistent starten door de thuisknop of navigatiebalk ingedrukt te houden;
- altijd actieve detectie van een activeringswoord (hotword);
- centrale toegang tot app-gegevens op het toestel en contextuele intelligentie;
- schermautomatisering: namens de gebruiker handelingen in apps uitvoeren;
- gebruik van de AI-modellen van het systeem op het toestel en uitvoering op de achtergrond.
Het grootste deel moet klaar zijn met Android 18, uiterlijk op 1 augustus 2027. Het gelijktijdig herkennen van meerdere activeringswoorden volgt met Android 19, uiterlijk op 1 augustus 2028.
Zoeken: geanonimiseerde data voor concurrenten
Het tweede besluit werkt artikel 6, lid 11 van de DMA uit. Google moet geanonimiseerde gegevens over ranking, zoekopdrachten, klikken en weergaven uit de gratis en betaalde zoekresultaten in licentie aanbieden. Recht daarop hebben zoekmachines en AI-chatbots met zoekfunctie die minstens twee jaar in de EU actief zijn (of jonger, maar met minstens 50 miljoen euro kapitaal) en minstens 50.000 maandelijkse gebruikers in de Unie hebben.
Accountgegevens, zoekgeschiedenis, exacte tijdstippen, precieze locatie en zoekopdrachten met zeldzame woorden vallen erbuiten. De Commissie schrijft k-anonimiteit voor met groepen van minstens 1.000 gebruikers, en een prijs op eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden (FRAND); voor kleine en middelgrote bedrijven zonder extra marge. De definitieve dataset wordt in november 2026 verwacht, het definitieve prijsaanbod in januari 2027.
Wat zegt Google, en wat zegt Brussel?
Google speelt vooral de privacykaart. Oliver Bethell, senior director voor mededinging bij Google, zei tegen Euronews dat mensen Search gebruiken "voor hun meest persoonlijke vragen". Die zonder voldoende waarborgen delen zou volgens hem onherstelbare schade toebrengen aan de privacy van gebruikers. Over Android stelt Google dat het besturingssysteem al open is voor andere diensten en dat diepe systeemtoegang voor derden extra veiligheidsrisico's meebrengt.
De Commissie antwoordt dat de gegevens vóór het delen worden geanonimiseerd en dat Google zelf mag beoordelen of een ontvanger een risico vormt voor beveiliging of gegevensbescherming. Volgens The Irish Times is tegen vrijwel elk DMA-besluit tot nu toe beroep aangetekend.
Wat verandert er voor Android-gebruikers in Nederland en België?
Voorlopig niets concreets. Het beroep schort de verplichtingen niet automatisch op, en de belangrijkste termijnen liggen in 2027 en 2028. De DMA is een Europese verordening en geldt in Nederland en België rechtstreeks en op dezelfde manier; er is dus geen verschil tussen beide landen. Blijven de besluiten overeind, dan wordt het effect wel zichtbaar:
| Scenario | Wat er gebeurt op een Android-telefoon in NL/BE |
|---|---|
| Nu | Thuisknop ingedrukt houden en "Hey Google" openen Gemini; andere AI's werken als gewone app |
| Met Android 18 (uiterlijk augustus 2027) | Een andere AI kiezen als assistent, met dezelfde systeemtoegang als Gemini |
| Met Android 19 (uiterlijk augustus 2028) | Meerdere activeringswoorden tegelijk herkend |
| Als het Gerecht Google gelijk geeft | De verplichtingen kunnen worden geschrapt of afgezwakt |
Het deel over zoekdata raakt vooral wie zoekmachines en chatbots bouwt. Europese alternatieven zoals Ecosia en Qwant, maar ook de grote AI-assistenten, zouden hun resultaten kunnen verbeteren met gegevens die nu alleen Google heeft. Voor gebruikers is het voordeel indirect: sterkere alternatieven, zeker bij zoekopdrachten in het Nederlands, een relatief kleine taal waarin concurrenten weinig eigen zoekvolume hebben.
Achtergrond: een moeizaam jaar tussen Google en Brussel
Het beroep volgt op een boete van 890 miljoen euro die de Commissie in juli 2026 in een andere DMA-zaak oplegde, omdat Google eigen diensten zou bevoordelen in de zoekresultaten en app-ontwikkelaars zou beperken. Ook bij producten komen AI-functies van Google in de Benelux vaak later of beperkt, zoals bij Gemini Call for Me. Procedures bij het Gerecht duren doorgaans jaren, terwijl de technische deadlines gewoon doorlopen. Google zal zich dus waarschijnlijk hoe dan ook op Android 18 moeten voorbereiden terwijl de zaak loopt.
Veelgestelde vragen
Waartegen gaat Google precies in beroep?
Tegen twee specificatiebesluiten van de Europese Commissie van 16 juli 2026: één over het openstellen van Android voor concurrerende AI-assistenten, en één over het delen van Google Search-data met rivalen.
Houdt het beroep de verplichtingen tegen?
Nee, niet automatisch. Daarvoor zou Google voorlopige maatregelen bij het Gerecht moeten krijgen; die zijn er op dit moment niet.
Kan ik straks ChatGPT of Claude als standaardassistent op Android gebruiken?
Als het besluit blijft staan, zou dat met Android 18 mogelijk moeten worden, uiterlijk vanaf 1 augustus 2027, met dezelfde systeemtoegang als Gemini.
Komen mijn zoekgegevens bij concurrenten terecht?
Volgens het besluit alleen geanonimiseerd en samengevoegd, zonder account, geschiedenis of precieze locatie. Google vindt de waarborgen onvoldoende; de Commissie ziet dat anders.
