Cyberaanval op koelsystemen: Delhaize, Carrefour en Spar getroffen

In tientallen Belgische supermarkten waren de diepvriezers maandagochtend aan het ontdooien. In de nacht van zondag op maandag 2 november 2026 liepen de temperaturen in de koel- en vriesmeubels van Delhaize, Carrefour en Spar plots op. Carrefour België heeft intussen bevestigd dat de systemen verstoord werden door een cyberaanval. Ook in Zweden kampen supermarkten van ICA en Coop met hetzelfde probleem, drie weken nadat Franse winkels op dezelfde manier werden getroffen.

Wie achter de aanval zit, is niet bekend. De Belgische overheid heeft het incident nog niet officieel bevestigd of toegewezen.

Welke winkels zijn getroffen?

Rond 4 uur 's nachts gingen bij Delhaize de alarmen af. Volgens de keten meldden ongeveer 40 winkels in Vlaanderen en Wallonië hetzelfde probleem. Het gaat vooral om kleinere formules: Shop & Go-winkels bij Q8-tankstations, Proxy Delhaize-winkels en vestigingen langs de snelweg, maar ook enkele gewone supermarkten. Belgische media noemen onder meer winkels in Boortmeerbeek, Sint-Truiden, Dendermonde, Sint-Amandsberg, Hoepertingen, Gent en Antwerpen.

De winkels van Carrefour bleven open; volgens de keten ging het telkens maar om een deel van de diepvriezers. Bij de getroffen zaken liep de temperatuur op tot 15 °C, terwijl diepvriesproducten normaal rond -22 °C bewaard worden. Die producten kunnen dan niet meer verkocht worden.

Hoe groot de schade kan zijn, toont een Proxy Delhaize in Hoepertingen (Limburg). De uitbater schat dat er voor minstens 60.000 euro aan voedsel weg moest. Voor een kleine buurtwinkel is dat een zware klap.

Ook een Antwerpse slagersketen, De Laet & Van Haver, zag rond 3 uur 's nachts dat iemand van buitenaf aan de instellingen van de koeling zat. Het bedrijf kon het systeem op tijd stilleggen, voor de temperatuur te hoog opliep.

Hoe werkt de aanval?

De aanvallers hebben de koelmachines niet uitgeschakeld, maar de verdampers op afstand in ontdooimodus gezet. De installatie denkt dan dat ze ijs moet wegsmelten en warmt de meubels op in plaats van ze te koelen. Stephan Moelans, CEO van koeltechniekbedrijf Sabcobel, zei tegen VRT NWS dat het in België om "exact hetzelfde mechanisme" gaat als in Frankrijk. Moelans waarschuwt dat alleen nieuwe software het lek niet dicht: technici moeten de installaties ook fysiek aanpassen.

Welke merken van koelsturingen in België en Zweden betrokken zijn, hebben de ketens niet gezegd. Dat er een rechtstreeks verband is met de Franse aanvallers, is evenmin bevestigd: de link loopt voorlopig alleen via de identieke werkwijze.

Wat gebeurde er in Zweden?

Ook daar sloegen 's nachts koel- en vriessystemen op hol. Een ICA-winkel in Sjöbo, in het zuiden van het land, schreef op sociale media dat de installatie gehackt was en dat de diepvriezers op 50 °C stonden. ICA spreekt officieel van een "beperkt aantal" getroffen winkels, Coop van zes winkels in Midden-Zweden. Beide ketens houden het voorlopig op een incident en gebruiken het woord aanval niet.

Volgens VRT NWS meldt ook een koeltechniekbedrijf in Estland getroffen klanten. Die melding is nog niet onafhankelijk bevestigd.

De aanloop: Frankrijk in oktober

Op de avond van 11 oktober werden in Frankrijk de koelsturingen van honderden supermarkten overgenomen; RetailDetail spreekt van minstens 350 winkels en tientallen miljoenen euro schade. Het Franse overheids-CERT (CERT-FR) publiceerde op 12 oktober de waarschuwing CERTFR-2026-ALE-012 en werkte die tot 16 oktober bij. Daarin worden vier productlijnen genoemd:

De oorzaak is volgens CERT-FR vooral dat de beheerinterfaces van deze toestellen rechtstreeks via internet bereikbaar waren. Standaardwachtwoorden en oude toestellen zonder beveiligingsupdates vergroten het risico. De dienst waarschuwde toen al dat de aanvalscampagne waarschijnlijk nog niet voorbij was, en dat een fabrieksreset alleen niet volstaat als er geen updates geïnstalleerd worden.

Wat betekent dit voor België en Nederland?

Voor klanten is het directe risico klein: winkels gooien producten weg waarvan de koudeketen onderbroken is. De schade komt vooral bij de uitbaters terecht, en dat zijn bij Proxy Delhaize, Shop & Go en Spar vaak zelfstandigen.

Uit Nederland zijn tot maandagmiddag geen gevallen bekend. Dezelfde sturingen worden wel in heel Europa gebruikt, ook in slagerijen, bakkerijen en koelhuizen. Op basis van het advies van CERT-FR komen de belangrijkste maatregelen neer op:

1. Nagaan of de koelsturing via internet bereikbaar is. Meestal weet de koeltechnicus dat.
2. Directe internettoegang afsluiten en onderhoud op afstand alleen via een beveiligde VPN laten verlopen.
3. Firmware bijwerken en standaardwachtwoorden wijzigen.
4. Oude toestellen vervangen die geen updates meer krijgen.
5. Temperatuuralarmen serieus nemen: bij de Antwerpse slagerij voorkwam een nachtelijk alarm grotere schade.

Delhaize lag in oktober al onder vuur: toen legde een cyberincident bij Ahold Delhaize de webshops van Albert Heijn en Delhaize dagenlang plat. Dat ging om de IT-systemen van het concern zelf, niet om de koeling in de winkels. Dat beide incidenten met elkaar te maken hebben, is niet aangetoond.

Veelgestelde vragen

Is eten uit getroffen supermarkten gevaarlijk?

De winkels gooien producten weg waarvan de koeling onderbroken is, zoals de uitbater in Hoepertingen beschreef. Wie twijfelt over een recent gekocht diepvriesproduct, kan bij de winkel navragen of zijn vestiging getroffen was.

Is het zeker een cyberaanval?

Carrefour België bevestigt dat. Delhaize spreekt van een IT-incident, ICA en Coop van een incident. Een officiële bevestiging van de Belgische overheid is er nog niet.

Wie zit erachter?

Dat is onbekend. Ook voor de Franse aanvallen in oktober heeft niemand de verantwoordelijkheid opgeëist.

Zijn er ook Nederlandse supermarkten getroffen?

Tot maandagmiddag 2 november zijn geen Nederlandse gevallen gemeld.