ASML verkoopt dit jaar geen enkele chipmachine aan klanten in Europa. Dat zei Frank Heemskerk, executive vice president public affairs van het bedrijf uit Veldhoven, in een interview dat deze week breed werd opgepikt. "We verkopen helemaal niets in Europa", aldus Heemskerk. Volgens hem ligt dat niet aan ASML, maar aan het feit dat Europa niet investeert en dat hier geen chipfabrieken worden gebouwd.
Het is een opmerkelijke uitspraak van het waardevolste techbedrijf van Nederland. ASML is wereldwijd de enige leverancier van de EUV-machines waarmee de meest geavanceerde chips worden gemaakt, en de vraag daarnaar is groot, alleen niet op het eigen continent.
Hoe groot is de rol van Europa nog voor ASML?
Vrijwel verwaarloosbaar. Het Europese aandeel in de verkoop van lithografiemachines is volgens Heemskerk gedaald naar nul procent. Europa was nooit een grote afzetmarkt: de belangrijkste klanten van ASML zijn chipmakers als TSMC (Taiwan), Samsung en SK Hynix (Zuid-Korea) en Intel (Verenigde Staten), aangevuld met Chinese fabrikanten.
Wereldwijd gaat het ASML ondertussen goed. In het tweede kwartaal van 2026 boekte het bedrijf een omzet van 9,3 miljard euro bij een brutomarge van 54 procent. Voor heel 2026 verwacht ASML een omzet tussen 43 en 45 miljard euro. Die groei komt volledig van buiten Europa, grotendeels gedreven door de vraag naar chips voor AI-datacenters.
Waarom worden er in Europa geen chipfabrieken gebouwd?
Wie een nieuwe chipfabriek bouwt, bestelt jaren vooraf lithografiemachines. Zonder nieuwe fabrieken is er dus ook geen vraag naar ASML-systemen. En juist daar schiet Europa tekort. Grote projecten kwamen de afgelopen jaren moeizaam of niet van de grond: Intel zette zijn geplande megafabriek in het Duitse Magdeburg in 2025 definitief stop. De fabriek van ESMC in Dresden, een samenwerking van TSMC met Bosch, Infineon en NXP, is in aanbouw, maar richt zich op minder geavanceerde procestechnologie.
Heemskerk wijst erop dat de Verenigde Staten, China en India fors investeren in hun eigen chipindustrie. Tegelijk benadrukt hij dat volledige Europese autonomie onrealistisch is: de chipketen is wereldwijd verweven. Europa moet volgens hem wel sterke posities hebben in delen van die keten, van chipontwerp tot productie en cloud.
Wat is er misgegaan met de Chips Act?
De Europese Chips Act trad in 2023 in werking, na de chiptekorten tijdens de coronapandemie. Het doel: het Europese aandeel in de wereldwijde chipproductie verdubbelen tot 20 procent in 2030, met zo'n 43 miljard euro aan publieke en private investeringen. De Europese Rekenkamer concludeerde in 2025 al dat dat doel waarschijnlijk niet wordt gehaald en dat het Europese aandeel eerder rond de 12 procent zal uitkomen.
| Doel / stand | |
|---|---|
| Chips Act in werking | september 2023 |
| Doel Europees marktaandeel 2030 | 20 procent |
| Verwachting Europese Rekenkamer (2025) | circa 12 procent |
| Europees aandeel in ASML-verkoop 2026 | 0 procent (volgens Heemskerk) |
| Verwachte omzet ASML 2026 (wereldwijd) | 43–45 miljard euro |
Wat vraagt ASML van Brussel?
Opvallend genoeg vraagt ASML niet om meer subsidie voor fabrieken. Heemskerk pleit ervoor om Europese vraag te organiseren. Overheden en grote industriële bedrijven zouden hun behoefte aan cloud- en datacentercapaciteit kunnen bundelen. Die gebundelde vraag kan vervolgens investeringen in chipontwerp en -productie in Europa uitlokken. Volgens hem is ASML daarover in gesprek met de Europese Commissie van Ursula von der Leyen.
Verder wil ASML een sterkere Europese interne markt met minder barrières, voorspelbaar beleid en aandacht voor randvoorwaarden als onderwijs, woningbouw, energie en netcapaciteit. Dat laatste speelt ook in eigen land: ASML bouwt aan een nieuwe campus in Eindhoven waar op termijn tot 20.000 extra mensen moeten kunnen werken.
Wat betekent dit voor Nederland en België?
Voor ASML zelf is het ontbreken van Europese klanten financieel geen probleem, zolang Azië en de VS blijven bestellen. Maar het maakt de Europese chipambities kwetsbaar: wie geen eigen productie heeft, blijft voor chips afhankelijk van Taiwan, Korea en de VS. Nederland heeft met ASML en zijn toeleveranciers in de Brainportregio een sleutelpositie in de keten, net als België met onderzoeksinstituut imec in Leuven, dat met ASML samenwerkt aan de volgende generatie High-NA EUV-technologie. Onderzoek en machines maken is echter iets anders dan chips in volume produceren, en dat laatste gebeurt nauwelijks in Europa.
Eerder vandaag schreven we over de wedstrijd van 40 miljoen euro van NADI en SPRIND voor zuinige AI-chips, een Nederlands-Duits initiatief om het Europese chipontwerp een impuls te geven.
Veelgestelde vragen
Verkoopt ASML echt helemaal niets meer in Europa?
Volgens ASML-bestuurder Frank Heemskerk is het Europese aandeel in de verkoop van chipmachines dit jaar nul procent. ASML heeft wel duizenden medewerkers en onderzoekspartners in Europa, maar er zijn geen Europese klanten die nieuwe machines bestellen.
Heeft dat gevolgen voor de omzet van ASML?
Nauwelijks. ASML verwacht voor 2026 een omzet van 43 tot 45 miljard euro, vooral dankzij klanten in Azië en de Verenigde Staten en de vraag naar AI-chips.
Wat is de Europese Chips Act?
Een EU-wet uit 2023 die het Europese aandeel in de wereldwijde chipproductie tegen 2030 wil verdubbelen tot 20 procent. De Europese Rekenkamer verwacht dat dat doel niet wordt gehaald.
Wat stelt ASML voor?
Geen extra subsidies, maar Europese vraag bundelen, bijvoorbeeld naar cloud- en datacentercapaciteit van overheden en grote bedrijven, zodat investeren in chipproductie in Europa aantrekkelijker wordt.
