De Europese Commissie heeft op 6 november 2026 voorlopig vastgesteld dat TikTok met zijn 'Voor jou'-feed de Europese Digital Services Act (DSA) overtreedt. Volgens Brussel kan het aanbevelingsalgoritme gebruikers in zogenoemde rabbit holes trekken: wie vaak naar video's over somberheid, eenzaamheid of het eigen lichaam kijkt, krijgt daar steeds meer van te zien. Dat kan de mentale gezondheid schaden, vooral bij minderjarigen en kwetsbare volwassenen.
Het gaat om een voorlopige bevinding, geen eindoordeel. TikTok mag zich eerst verdedigen. Wordt de overtreding bevestigd, dan kan de Commissie een boete opleggen van maximaal 6% van de wereldwijde jaaromzet.
Wat verwijt Brussel TikTok precies?
De 'Voor jou'-feed is het hart van TikTok: een eindeloze stroom gepersonaliseerde video's. Het algoritme leert van wat u doet. Kijkt u een video helemaal uit of geeft u een like, dan telt dat als interesse en volgen er vergelijkbare video's. Volgens de Commissie gaat dat mis bij gevoelige onderwerpen. Wie bijvoorbeeld herhaaldelijk blijft hangen bij content over afvallen of lichaamsbeeld, krijgt daar nog meer van voorgeschoteld.
De Commissie noemt mogelijke gevolgen als meer somberheid en angst, ontevredenheid over het eigen lichaam, een lager zelfbeeld en verergering van eetstoornissen en andere psychische problemen.
De bevindingen gaan over twee verplichtingen die zeer grote platforms onder de DSA hebben:
| Verplichting | Wat de Commissie vaststelt |
|---|---|
| Risico's beoordelen | TikTok heeft onvoldoende onderzocht hoe het algoritme gebruikers in rabbit holes kan trekken |
| Risico's beperken | De maatregelen van TikTok zijn niet evenredig, redelijk en doeltreffend genoeg |
Zo zou de bestaande 'diversificatie' van de feed niet genoeg verminderen hoe vaak vergelijkbare video's opduiken. Ook de bedieningsopties voor gebruikers schieten tekort: op 'Niet geïnteresseerd' tikken verandert de feed volgens Brussel niet altijd genoeg, omdat het algoritme kijktijd zwaarder laat wegen dan wat de gebruiker zelf aangeeft.
Wat moet TikTok veranderen?
In dit stadium vindt de Commissie dat TikTok het ontwerp van de feed moet aanpassen. Als mogelijke stappen noemt zij:
- meer gewicht geven aan wat gebruikers expliciet aangeven dat ze willen zien;
- kijktijd uitschakelen als signaal voor aanbevelingen;
- bedieningsopties toegankelijker en bruikbaarder maken;
- het algoritme regelmatig testen.
Eurocommissaris Henna Virkkunen (Technologische Soevereiniteit, Veiligheid en Democratie) vat het probleem samen: "Every time a user scrolls or likes a video on TikTok, the algorithm serves more of the same." Volgens haar maakt de DSA platforms verantwoordelijk voor de negatieve effecten van hun aanbevelingssystemen.
Hoe reageert TikTok?
Een woordvoerder van TikTok verwerpt de bevindingen tegenover Punto Informatico. Het bedrijf noemt de beweringen van de Commissie in wezen onjuist en vindt dat ze een vertekend beeld geven van hoe het platform werkt. TikTok wijst daarbij op de bedieningsopties die gebruikers al hebben om hun feed bij te sturen.
Wat gebeurt er nu?
TikTok mag het onderzoeksdossier van de Commissie inzien en schriftelijk reageren. Daarnaast wordt de Europese Raad voor digitale diensten geraadpleegd. Pas daarna kan de Commissie een besluit wegens niet-naleving nemen. Een eventuele boete hangt af van de aard, ernst, herhaling en duur van de overtreding, met 6% van de wereldwijde jaaromzet als plafond. Een termijn noemt de Commissie niet. Ter vergelijking: bij X zat er meer dan een jaar tussen de voorlopige bevindingen en het boetebesluit (zie ons artikel over het beroep van X tegen de DSA-boete).
Het onderzoek steunt onder meer op TikToks eigen risicorapporten, interne gegevens en documenten, antwoorden op informatieverzoeken, wetenschappelijk onderzoek en gesprekken met deskundigen in aanbevelingssystemen, psychologie en psychiatrie. De Ierse toezichthouder Coimisiún na Meán werkte mee; TikTok heeft zijn Europese hoofdkantoor in Ierland.
Wat betekent dit voor gebruikers in Nederland en België?
Op korte termijn verandert er niets aan de app. De DSA geldt in de hele EU, dus als TikTok zijn feed moet aanpassen, krijgen Nederlandse en Belgische gebruikers dezelfde wijzigingen. Toezicht op zeer grote platforms als TikTok ligt bij de Europese Commissie zelf, niet bij nationale toezichthouders.
Wie nu al minder van één soort video wil zien, kan in de app 'Niet geïnteresseerd' gebruiken en video's met bepaalde woorden filteren. De Commissie vindt die opties echter onvoldoende, dus verwacht er geen wondermiddel van. Ouders vinden in de Gezinskoppeling extra instellingen. In de VS sloot TikTok eerder al een schikking in Alabama over schermtijd voor kinderen.
Achtergrond: vierde voorlopige bevinding tegen TikTok
De Commissie opende in februari 2024 een formele DSA-procedure tegen TikTok. Sindsdien volgde de ene stap op de andere:
In oktober 2025 kwam een voorlopige bevinding over de toegang van onderzoekers tot openbare gegevens, in februari 2026 over verslavend ontwerp en in juli 2026 over de bescherming van minderjarigen. De kwestie rond advertentietransparantie werd in december 2025 afgesloten met bindende toezeggingen van TikTok.
Veelgestelde vragen
Krijgt TikTok nu een boete?
Nog niet. Dit zijn voorlopige bevindingen. Pas als de Commissie de overtreding bevestigt, kan zij een boete opleggen van maximaal 6% van de wereldwijde jaaromzet.
Wat is een 'rabbit hole' op TikTok?
Een patroon waarbij het algoritme steeds meer van hetzelfde soort video's toont omdat u ermee bezig bent, bijvoorbeeld over somberheid of lichaamsbeeld.
Wordt TikTok verboden in Nederland of België?
Nee, daar gaat deze procedure niet over. De Commissie wil dat TikTok het ontwerp van de feed aanpast.
Verandert mijn TikTok-feed nu al?
Nee. Wijzigingen volgen pas als TikTok zelf aanpassingen doet of als de Commissie een definitief besluit neemt.
Omslagfoto: Berlaymont-gebouw, almathias, CC0, via Wikimedia Commons.
