De Amerikaanse regering bemoeit zich rechtstreeks met de eerste DSA-boete ooit. Het ministerie van Justitie in Washington heeft op 24 september 2026 bekendgemaakt dat het wil tussenkomen in de rechtszaken die X en Elon Musk bij het Gerecht van de Europese Unie in Luxemburg hebben aangespannen. X en Musk willen dat de boete van 120 miljoen euro wordt vernietigd. Daarmee krijgt een juridisch conflict tussen een platform en de Europese Commissie ook een uitgesproken diplomatieke kant.
Hieronder leest u wat de VS precies vragen, waarom X destijds werd beboet en wat dit betekent voor gebruikers in Nederland en België.
Wat vragen de Verenigde Staten?
Het verzoek betreft twee afzonderlijke zaken. In T-114/26 procederen de bedrijven X Internet en X Holdings tegen de Commissie, in T-121/26 doet Musk dat als persoon. Namens de VS treedt de civiele afdeling van het ministerie van Justitie op, in overleg met het ministerie van Buitenlandse Zaken (State Department).
De Amerikaanse argumenten komen neer op drie punten:
- Bevoegdheid: de Commissie zou regels opleggen aan Amerikaanse bedrijven die volgens Washington in de EU geen vestiging of activiteiten hebben. Dat zou indruisen tegen internationale regels over rechtsmacht buiten het eigen grondgebied.
- Persoonlijke aansprakelijkheid: het besluit treft niet alleen het platform, maar ook Musk en andere bedrijven van hem. Volgens de VS wordt zo ten onrechte door de juridische scheiding tussen ondernemingen heen gekeken.
- Precedent: als de redenering van Brussel standhoudt, zou elke Amerikaanse digitale dienstverlener soortgelijke procedures kunnen verwachten.
Assistant Attorney General Brett A. Shumate verwoordt het in de persverklaring zo: de Commissie heeft "op ongepaste wijze geprobeerd haar regelgevende bevoegdheid uit te breiden tot Amerikaanse bedrijven die niet binnen haar rechtsgebied aanwezig of actief zijn".
Waarom kreeg X een boete?
De Commissie nam het besluit op 5 december 2025. Het was de eerste keer dat ze een platform beboette wegens het niet naleven van de Digital Services Act. Brussel had drie bezwaren:
| Overtreding | Het probleem volgens de Commissie |
|---|---|
| Blauw vinkje | Het label "geverifieerd" is te koop zonder serieuze identiteitscontrole, wat oplichting en imitatie makkelijker maakt |
| Advertentiearchief | Slecht doorzoekbaar en zonder basisgegevens, zoals wie voor een advertentie betaalde |
| Toegang voor onderzoekers | De gebruiksvoorwaarden verboden erkende onderzoekers om zelf openbare gegevens te verzamelen |
Hoe het bedrag over de drie punten is verdeeld, heeft de Commissie niet bekendgemaakt. Volgens het Amerikaanse ministerie zijn X en de andere bedrijven van Musk er hoofdelijk voor aansprakelijk. AFP meldt dat X in februari 2026 in beroep ging.
Had X niet al toegegeven?
Deels. Op 15 juli 2026 aanvaardde de Commissie een herstelplan voor twee van de drie punten. Het advertentiearchief krijgt betere zoekfilters, snellere antwoorden, de volledige inhoud van elke advertentie inclusief doel-URL en toegang via een API. Onderzoekers krijgen gratis en sneller toegang tot openbare gegevens, en de voorwaarden worden daarop aangepast. X heeft zes maanden om dit door te voeren, waarna een onafhankelijke controle volgt.
Het blauwe vinkje staat niet in die aankondiging van juli. Volgens AFP presenteert X het inmiddels als "Premium" en niet meer als verificatie. Ondanks die aanpassingen blijft het beroep tegen de boete zelf lopen.
Wat gebeurt er nu?
Juridisch verandert er voorlopig weinig. Het Gerecht moet eerst beslissen of de VS als interveniënt worden toegelaten. Een interveniënt mag argumenten aandragen ter ondersteuning van een partij, maar het geschil zelf niet uitbreiden. Europese procedures duren doorgaans lang; een uitspraak ligt eerder jaren dan maanden weg en er is geen datum bekend. Een beroep schort het besluit bovendien in principe niet automatisch op.
Politiek is het signaal wel duidelijk. De Amerikaanse regering bekritiseert de DSA al langer als inmenging in Amerikaanse bedrijven en als beperking van de vrijheid van meningsuiting. Nu brengt ze dat standpunt in een Europese rechtszaal. Voor de Commissie, die ook tegen andere grote platforms procedures heeft lopen, staat de vraag op het spel hoe ver haar macht reikt tegenover bedrijven met een hoofdkantoor buiten de EU. Dat de relatie tussen Europa en Amerikaanse techbedrijven gevoelig ligt, zagen we ook bij het debat over Europese chips en ASML.
Wat betekent dit voor gebruikers in Nederland en België?
Direct niets. De DSA-verplichtingen blijven gelden, net als de toezeggingen van X over het advertentiearchief en de onderzoekerstoegang. Wel verschilt het toezicht per land:
- Nederland: de ACM is de nationale coördinator digitale diensten. U kunt daar melden als een platform de DSA-regels volgens u niet naleeft.
- België: daar vervult het BIPT die rol van coördinator.
Zeer grote platforms zoals X vallen voor de DSA-verplichtingen echter rechtstreeks onder toezicht van de Europese Commissie. Een melding bij de ACM of het BIPT kan dus doorgestuurd worden naar Brussel.
Op het moment van publicatie had de Commissie nog niet op het Amerikaanse verzoek gereageerd.
Veelgestelde vragen
Kunnen de VS de boete laten schrappen?
Nee, niet op eigen kracht. Het Gerecht van de EU beslist. Als de VS worden toegelaten, kunnen ze alleen de argumenten van X ondersteunen.
Heeft X de 120 miljoen euro al betaald?
Dat is niet openbaar bekend. Er is ook geen informatie over een eventuele bankgarantie.
Hoe hoog kan een DSA-boete worden?
Tot 6 procent van de wereldwijde jaaromzet. In dit geval nam de Commissie de groep bedrijven van Musk als uitgangspunt.
Lopen er nog andere onderzoeken naar X?
Deze boete gaat alleen over transparantieregels. Naar andere punten, zoals de aanpak van illegale inhoud, loopt nog onderzoek; daarover zijn volgens de genoemde bronnen nog geen besluiten genomen.
Omslagfoto: Isderion, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 (zittingszaal van het EU-Hof, ter illustratie).
