Google, Android telefonları küçük birer deprem algılayıcısına dönüştüren Android Deprem Uyarıları Sistemi'ni (Android Earthquake Alerts System) dünyanın çok daha geniş bir bölümüne açtı. Şirketin 15 Ekim'de yaptığı duyuruya göre sistemin hizmet verdiği yer sayısı 98 ülke ve bölgeden 200'ün üzerine çıkıyor. Aynı açıklamada, orta şiddetteki sarsıntılar için gönderilen "Be Ready" uyarısının önümüzdeki aylarda harita ve tahmini büyüklük bilgisiyle zenginleşeceği de duyuruldu.
Türkiye için haberin anlamı biraz farklı: Sistem burada yeni değil, 2021'den beri çalışıyor. Aşağıda neyin değiştiğini, Türkiye'deki kullanıcıların neyi fark edeceğini ve uyarıların nasıl açılıp kapatıldığını derledik.
Neler değişti?
Duyurudaki iki ana yenilik şöyle:
- Kapsam ikiye katlandı: Google'ın açıklamasına göre sistem artık 200'den fazla ülke ve bölgede çalışacak. Şirket yeni eklenenler arasında örnek olarak Panama ve Guatemala'yı sayıyor, listenin tamamını paylaşmıyor. Yeni bölgelerdeki kullanıcılara dağıtım 15 Ekim'de başladı; Google'ın tahminine göre bir hafta içinde herkese ulaşmış olacak.
- "Be Ready" uyarısı zenginleşiyor: Bu yenilik hemen değil, "önümüzdeki aylarda" gelecek. Uyarı kartında sarsıntının algılandığı alanı çember şeklinde gösteren bir harita, depremin tahmini büyüklüğü, kullanıcının o an yapması gerekenler ve ayrıntılı bilgiye götüren bir düğme yer alacak.
Google ayrıca 2021'den bu yana sistemin 1 milyardan fazla uyarı gönderdiğini açıkladı. Duyuruyu yazan Deprem Uyarıları ürün yöneticisi Boone Spooner, sistemin amacını şöyle özetliyor: "Deprem anında birkaç saniyelik uyarı, korunmak için kritik bir zaman kazandırabilir."
Üç uyarı seviyesi ne anlama geliyor?
Android, sarsıntının telefonun bulunduğu yerde ne kadar güçlü hissedileceğini tahmin ederek üç farklı uyarıdan birini gösteriyor:
| Uyarı | Ne zaman gelir? | Nasıl görünür? | Yeni olan |
|---|---|---|---|
| Be Aware (Dikkatli olun) | Hafif sarsıntı bekleniyorsa | Normal bildirim, temel bilgi | Değişiklik yok |
| Be Ready (Hazır olun) | Daha güçlü sarsıntı bekleniyorsa | Belirgin bildirim, hazırlık önerisi | Harita, tahmini büyüklük, öneriler ve "daha fazla bilgi" düğmesi (önümüzdeki aylarda) |
| Take Action (Harekete geçin) | Orta ile şiddetli sarsıntı bekleniyorsa | Tam ekran uyarı, yüksek sesli alarm, güvenlik talimatları | Değişiklik yok |
Google'ın paylaştığı örnek ekranlarda ortadaki sarı "Be Ready" kartında artık bir harita ve "Learn more" bağlantısı görülüyor. En sağdaki "Take Action" ekranı ise "Çök, kapan, tutun" adımlarını tam ekran gösteriyor.
Sistem nasıl çalışıyor?
Android deprem uyarılarının arkasında pahalı sismometre ağları değil, milyonlarca telefonun içindeki ivmeölçer var. Şarjda ve hareketsiz duran bir telefon, depremin ilk ve daha hızlı yayılan dalgası olan P dalgasını sezebiliyor. Aynı bölgedeki çok sayıda telefon benzer bir titreşim algılarsa, bu sinyaller yaklaşık konum bilgisiyle Google'ın sunucularına gidiyor. Sunucu depremin merkezini ve büyüklüğünü tahmin edip, yıkıcı S dalgası ulaşmadan önce çevredeki telefonlara uyarı gönderiyor.
Elektrik sinyali sarsıntıdan çok daha hızlı yol aldığı için merkezden uzaktaki kişiler birkaç saniye ile birkaç on saniye arasında bir süre kazanabiliyor. Merkeze çok yakın olanlar ise uyarıyı sarsıntıyla aynı anda ya da sonra alabiliyor; bu, tüm erken uyarı sistemlerinin fiziksel sınırı.
Türkiye'de ne değişecek?
Önce şunu netleştirelim: Türkiye bu genişlemeyle eklenen ülkelerden biri değil. Sistem, Nisan 2021'de Yunanistan ve Yeni Zelanda'dan sonra Haziran 2021'de Türkiye, Filipinler ve Orta Asya ülkelerine açılmıştı. Yani Türkiye'deki Android kullanıcıları dört yılı aşkın süredir bu uyarıları alabiliyor.
Türkiye'deki kullanıcılar için asıl değişiklik "Be Ready" uyarısının yeni görünümü olacak. Google, bu güncellemeyi bölge sınırlaması belirtmeden duyurdu; bu nedenle önümüzdeki aylarda Türkiye'deki telefonlara da gelmesi bekleniyor. Bir deprem sonrası kullanıcıların ilk sorusu genellikle "merkez neresi, kaç büyüklüğünde?" oluyor. Uyarı kartında harita ve büyüklük tahmini görmek, bu bilgiye ulaşmak için başka uygulamalara geçme ihtiyacını azaltabilir.
Ancak tahmini büyüklüğün kesin ölçüm olmadığını unutmamak gerekiyor. Resmi büyüklük ve merkez bilgisi Türkiye'de AFAD ve Kandilli Rasathanesi tarafından açıklanıyor. Google'ın uyarısı, bu kurumların ölçümlerinin yerine geçmiyor; erken haber vermeye yönelik bir tahmin.
2023 depremi: sistemin sınırları
Türkiye, Android deprem uyarılarının en ağır sınavını verdiği ülke oldu. Google araştırmacıları, Temmuz 2025'te Science dergisinde yayımlanan çalışmada, 6 Şubat 2023'teki 7,8 büyüklüğündeki Kahramanmaraş depreminde algoritmanın ilk sarsıntının büyüklüğünü 4,5–4,9 aralığında tahmin ettiğini kabul etti. Bu yüzden en yüksek seviye olan "Take Action" uyarısı yalnızca 469 kişiye gitti; yaklaşık 500 bin kişi daha düşük seviyedeki "Be Aware" bildirimini aldı. Şirkete göre merkezin çevresinde yaklaşık 10 milyon kişi en üst seviye uyarıyı alabilirdi.
Bu deneyim, sistemin faydalı ama hatasız olmadığını gösteriyor. Android deprem uyarıları bir destek aracı olarak düşünülmeli; deprem hazırlığının yerini tutmaz.
Deprem uyarıları nasıl açılır veya kapatılır?
Android'de deprem uyarıları varsayılan olarak açık geliyor. Kontrol etmek için Google'ın yardım sayfasındaki yol şöyle:
- Ayarlar uygulamasını açın.
- Güvenlik ve acil durum > Deprem uyarıları bölümüne gidin.
- Bu menüyü göremiyorsanız Konum > Gelişmiş > Deprem uyarıları yolunu deneyin.
Menü adları telefon markasına ve Android sürümüne göre farklılık gösterebilir. Uyarıların ulaşması için telefonun Wi-Fi ya da mobil veriye bağlı olması gerekiyor; Google, uyarıların yaklaşık konumunuza yakın 4,5 ve üzeri depremlerde gönderildiğini belirtiyor. Telefonunuzdaki konum izinlerini gözden geçirmek isterseniz telefonda gizlilik ayarları rehberimize bakabilirsiniz.
Arka plan: Google'ın deprem yolculuğu
Google, Android'i bir deprem algılama ağına dönüştürme projesini 2020'de ABD'nin Kaliforniya eyaletinde, devlet destekli ShakeAlert sistemiyle birlikte başlattı. Telefonlardan gelen verilerle kendi uyarılarını üretmeye ise 2021'de Yunanistan ve Yeni Zelanda'da geçti. Bugün 200'ü aşan bölge sayısıyla sistem, dünyanın en geniş kapsamlı deprem erken uyarı ağlarından biri haline geliyor. Google bu yıl Android tarafında başka büyük değişikliklere de imza attı; örneğin Google Asistan'ı tamamen kapatıp yerine Gemini'yi getirdi.
Sık sorulan sorular
Android deprem uyarı sistemi Türkiye'de çalışıyor mu?
Evet. Sistem Haziran 2021'den beri Türkiye'de aktif. 15 Ekim 2026'daki genişleme Türkiye'yi değil, daha önce kapsam dışında kalan ülkeleri ilgilendiriyor.
Yeni "Be Ready" uyarısı ne zaman gelecek?
Google yalnızca "önümüzdeki aylarda" diyor, kesin tarih vermedi. Yeni bölgelere uyarıların dağıtımı ise 15 Ekim'de başladı ve bir hafta içinde tamamlanacak.
iPhone'larda bu uyarılar var mı?
Hayır. Android Deprem Uyarıları Sistemi, adından da anlaşılacağı gibi Android telefonlara özel bir Google hizmeti.
Uyarıdaki büyüklük bilgisi kesin mi?
Hayır, bu bir ilk tahmin. 2023 Kahramanmaraş depreminde olduğu gibi gerçek değerden sapabilir. Resmi büyüklük için AFAD ve Kandilli'nin açıklamalarını takip edin.
Uyarı almak için ne gerekiyor?
Deprem uyarılarının açık olması ve telefonun internete (Wi-Fi veya mobil veri) bağlı olması gerekiyor. Google, uyarıları yaklaşık konumunuza yakın 4,5 ve üzeri büyüklükteki depremlerde gönderiyor.
Görseller: Google.
