Claude'un geliştiricisi Anthropic, şirket hisselerinin %5'ini yeni kurduğu Anthropic Public Benefit Fund'a (Kamu Yararı Fonu) devretmeye hazırlanıyor. 18 Ekim 2026'da yayımlanan duyuruya göre bu pay sabit de kalmayacak: Şirketin değeri arttıkça fona ek hisse aktarılabilecek. Adımın hayata geçmesi için hissedarların onayı gerekiyor.
Yapay zeka şirketlerinin değerlemeleri yüz milyarlarca dolarla konuşulurken, şirket içindeki sahipliğin bir bölümünü baştan "kamu yararı" adına ayırmak sektörde nadir görülen bir yöntem. Peki fon tam olarak nasıl işleyecek?
Fon nasıl işleyecek?
Duyurudaki mekanizma iki katmanlı:
- Başlangıç payı: Hissedar onayıyla Anthropic hisselerinin %5'i fona geçiyor.
- Büyümeye bağlı ek pay: Henüz açıklanmamış bir taban değerden itibaren şirket değeri her %50 arttığında, yönetim kurulu takdirine bağlı olarak fona %2 daha hisse eklenebilecek.
Yani bu ikinci kısım otomatik değil; her adımda karar yönetim kurulunda. Anthropic, taban değerin ve ara eşiklerin ayrıntılarını, fonun yönetim yapısıyla birlikte önümüzdeki aylarda paylaşacağını söylüyor. Şirketin ifadesiyle amaç şu: "Anthropic büyüdükçe, şirketin açıkça kamu yararına ayrılan payı da büyüyebilir."
Neden vakıf değil de şirket?
Fon, ABD'de vergiden muaf hayır kurumlarının tabi olduğu 501(c)(3) statüsünde kurulmuyor. Bunun yerine tamamı Anthropic'e ait bir LLC (limited şirket) olacak. Anthropic bu tercihi, farklı bağış biçimleri arasında geçiş yapabilme esnekliğiyle açıklıyor.
Duyuruda sayılan kullanım alanları da bu esnekliği gerektiriyor:
- geleneksel hayır kurumlarına büyük bağışlar,
- belirli nüfus gruplarına doğrudan dağıtım,
- yapay zekanın işgücü piyasasına etkisini araştırmak ve hafifletmek.
Son madde yeni değil: Anthropic bu alana daha önce 200 milyon dolar ayırdığını hatırlatıyor. Fon ise bu çalışmaya ek kaynak sağlayacak.
Önemli bir sınır da var: Fondaki hisseler ve bunlardan elde edilecek gelir, ABD'de ya da başka bir ülkede lobicilik veya siyasi bağış için kullanılamayacak. Yapay zeka düzenlemelerinin Washington'da ve Brüksel'de sert tartışıldığı bir dönemde bu madde, fonun siyasi bir araca dönüşeceği eleştirilerinin önünü kesmeyi amaçlıyor.
Toplam %20 nereden geliyor?
Anthropic'e göre yeni fonla birlikte şirket hisselerinin kabaca beşte biri kamu yararına ayrılmış olacak. Bu oran üç kalemden oluşuyor:
| Kalem | Açıklama |
|---|---|
| Kurucuların sözü | Kurucu ortaklar, şirket kurulurken kendi hisselerinin %80'ini bağışlama sözü vermişti. |
| Çalışan eşleştirme programı | Çalışanların bağışladığı hisseler şirket tarafından eşleştiriliyor; Anthropic'e göre çalışanların yaklaşık yarısı katılıyor. |
| Kamu Yararı Fonu | Yeni duyurulan %5'lik başlangıç payı (büyümeyle artabilir). |
Anthropic'in kurucu ortaklarından Jack Clark da X'teki paylaşımında aynı rakamı öne çıkardı:
Bir noktanın altını çizmek gerek: Duyuruda kesin bir dolar tutarı yok. Fonun büyüklüğü, Anthropic'in değerine ve ileride atanacak eşiklere bağlı olacak.
OpenAI'ın yapısından farkı ne?
Karşılaştırma ister istemez OpenAI'a gidiyor. OpenAI, Ekim 2025'teki yeniden yapılanmasıyla ticari kolunu kamu yararı şirketine (PBC) dönüştürdü; kâr amacı gütmeyen OpenAI Foundation bu şirketin yaklaşık %26'sına sahip ve şirketi denetleyen taraf konumunda.
Anthropic'in modeli farklı: Anthropic zaten kuruluşundan bu yana kamu yararı şirketi olarak çalışıyor. Yeni fon şirketi yöneten bir üst kurum değil; Anthropic'in kendi bünyesinde, bağış ve dağıtım için ayrılmış bir hisse havuzu. Başka bir deyişle OpenAI'da vakıf şirketin sahibi, Anthropic'te ise fon şirketin bir parçası.
Claude kullanıcıları için bir şey değişiyor mu?
Hayır. Duyuru Claude'un fiyatları, kullanım limitleri ya da Türkiye'deki hizmet koşullarıyla ilgili bir değişiklik içermiyor. Konu tamamen şirketin sahiplik yapısıyla ilgili.
Anthropic son haftalarda hem altyapı hem ürün tarafında hızlı adımlar atıyor; Akamai ile 11,6 milyar dolarlık bulut anlaşması ve Claude Opus 5.5'in tanıtımı bunların başında geliyor. Şirketin kamu politikası tarafındaki gerginlikleri için Pentagon temyiz kararı haberimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Anthropic Kamu Yararı Fonu nedir?
Anthropic'in kendi hisselerinin bir bölümünü aktardığı, tamamı şirkete ait bir LLC'dir. Hisselerden elde edilecek değer bağışlar, doğrudan dağıtımlar ve yapay zekanın istihdama etkisi gibi alanlarda kullanılacak.
Fona ne kadar hisse aktarılacak?
Başlangıçta %5. Şirket değeri taban seviyeden her %50 arttığında yönetim kurulu %2 daha ekleyebilir. Taban değer henüz açıklanmadı.
Fon siyasette kullanılabilir mi?
Hayır. Duyuruya göre fon, ABD içinde veya dışında lobicilik ya da siyasi bağış için kullanılamaz.
Bu karar kesinleşti mi?
Henüz değil. Hisse aktarımı hissedar onayına bağlı; yönetişim ayrıntıları önümüzdeki aylarda açıklanacak.
Kapak görseli: Anthropic.
