Anthropic, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile süren hukuk mücadelesinde önemli bir yenilgi aldı. Washington D.C. Bölgesi Temyiz Mahkemesi 25 Eylül Cuma günü verdiği 2-1'lik kararla, Pentagon'un şirketi "tedarik zinciri riski" olarak etiketlemesini onadı. Bu etiket yürürlükte kaldığı sürece ABD ordusu ve Pentagon'la çalışan savunma yüklenicileri, bu işlerde Anthropic'in Claude modellerini kullanamayacak.
Karar, bir ay önce San Francisco'da Anthropic lehine çıkan sonuçla çelişiyor. Bu yüzden davanın ABD Yüksek Mahkemesi'ne kadar gitmesi ihtimali artık daha çok konuşuluyor.
Mahkeme ne karar verdi?
Davaya bakan üç yargıçtan Gregory Katsas ve Neomi Rao, Anthropic'in "yasak keyfi, yetkisiz ve anayasaya aykırı" itirazını reddetti. Çoğunluk, Pentagon'un dayandığı 2018 tarihli tedarik zinciri güvenliği yasasındaki "manipüle etme" kavramını geniş yorumladı ve bir yapay zeka şirketinin, sattığı modelin nasıl kullanılacağını sözleşmeyle kısıtlamasının bu kapsama girebileceğini kabul etti.
Muhalefet şerhi yazan Yargıç Karen LeCraft Henderson ise farklı düşündü. Ona göre "manipülasyon" kasıtlı ve aldatıcı bir eylem gerektiriyor; Anthropic ise kurallarını baştan ve açıkça ortaya koymuştu.
Anthropic karara şu sözlerle tepki gösterdi: "Pozisyonumuzdan eminiz ve daha üst bir incelemeye başvurmak dahil tüm seçenekleri değerlendiriyoruz." Şirket, başka bir mahkemenin hükümetin paralel kararını hukuka aykırı bulduğunu da hatırlattı.
Neden iki mahkemeden iki farklı sonuç çıktı?
Pentagon, Anthropic'e karşı iki ayrı yasal dayanakla iki ayrı "risk" kararı almıştı. Bu nedenle Anthropic de Mart ayında biri Kaliforniya'da, biri Washington'da olmak üzere iki dava açtı.
- San Francisco (28 Ağustos): Federal Yargıç Rita Lin, etiketlerden birini ifade özgürlüğüne karşı misilleme ve keyfi bir işlem sayarak iptal etti. Bu, Anthropic'in ilk büyük hukuki zaferiydi.
- Washington (25 Eylül): Temyiz mahkemesi diğer etiketi geçerli buldu.
Sonuç olarak bir etiket düştü, diğeri ayakta. Pratikte yasak, ayakta kalan karar üzerinden sürüyor.
Kavganın kökeni: Otonom silah ve gözetim yasağı
Anlaşmazlığın merkezinde Anthropic'in kullanım koşulları var. Şirket, Claude'un ölümcül otonom silahlarda ve ABD vatandaşlarının kitlesel gözetiminde kullanılmasını sözleşmeyle yasaklıyor ve bu maddeleri gevşetmeyi reddetti. Pentagon ise bunu, bir tedarikçinin satın alınmış teknolojinin askeri kullanımını kontrol etmeye çalışması olarak gördü ve Mart'ta şirketi "risk" listesine aldı.
Bu etiket şimdiye kadar çok nadir ve genellikle yabancı şirketlere karşı kullanılan bir araçtı. Bir ABD'li yapay zeka şirketine uygulanması bu yüzden sektörde büyük tartışma yarattı.
Türkiye'deki Claude kullanıcıları etkilenir mi?
Hayır. Karar yalnızca ABD ordusunu ve Pentagon'la sözleşmeli yüklenicileri bağlıyor. Türkiye'de Claude'u uygulama, web sitesi veya API üzerinden kullanan bireyler ve şirketler için hiçbir değişiklik yok. Claude'un en yeni modeli hakkında bilgi için Claude Opus 5.5 haberimize bakabilirsiniz.
Asıl etki Anthropic'in iş tarafında. ABD'de savunma ve kamu pazarı, yapay zeka şirketleri için giderek büyüyen bir gelir kaynağı. Rakipler OpenAI, Google ve xAI bu pazarda aktifken Anthropic'in dışarıda kalması rekabeti etkileyebilir.
Aynı gün gelen ikinci Anthropic haberi: Halka arz hazırlığı
Karar, Anthropic'in halka arz (IPO) hazırlıklarıyla aynı güne denk geldi. TechCrunch'ın aktardığına göre şirket, hissedarlarından yedi kurucu ortağa çoğu kurumsal konuda toplam yüzde 50,1 oy hakkı veren özel bir hisse yapısını onaylamalarını istiyor. Bu hisseler ek ekonomik değer taşımıyor; yönetim kurulunun çoğunluğunu seçme yetkisi ise şirketin kamu yararı odaklı yapısı Long-Term Benefit Trust'ta kalıyor. Halka arzın tarihi henüz açıklanmadı.
Hukuki belirsizlik, yatırımcıların halka arz öncesinde yakından izleyeceği bir risk başlığı olacak. Yapay zekanın ABD siyasetindeki yeri için Trump'ın "AI Force" açıklamasına da göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
"Tedarik zinciri riski" ne demek?
ABD hükümetinin, ulusal güvenliği tehlikeye atabileceğini düşündüğü tedarikçileri savunma alımlarından dışlamak için kullandığı bir etiket. Etiketlenen şirketin ürünleri Pentagon ve yüklenicilerinin ilgili işlerinde kullanılamıyor.
Anthropic yasağı tamamen kaybetti mi?
Henüz değil. Etiketlerden biri San Francisco'da iptal edildi, diğeri temyizde onandı. Anthropic üst yargıya başvurabilir; süreç devam ediyor.
Claude'u kullanmaya devam edebilir miyim?
Evet. Karar yalnızca ABD ordusu ve savunma yüklenicilerinin Pentagon işlerini kapsıyor; bireysel ve ticari kullanıcılar etkilenmiyor.
Kapak fotoğrafı: David B. Gleason, CC BY-SA 2.0 (Wikimedia Commons).
