Apple, ABD'de Apple Pay komisyonları nedeniyle bankaların açtığı davada toplu davayla karşı karşıya. Kuzey Kaliforniya Federal Bölge Mahkemesi'nden Yargıç Jeffrey S. White, 23 Eylül 2026'da verdiği kararla davayı "class action" olarak kabul etti. Böylece Apple Pay'e kart tanımlatan ve Apple'a komisyon ödeyen tüm ABD'li kart çıkaran kurumlar, davaya tek tek başvurmadan dahil olmuş sayılacak.
Türkiye'deki iPhone kullanıcıları için konunun bir de başka yüzü var: Apple Pay Türkiye'de hâlâ resmi olarak sunulmuyor. Aşağıda davanın ne anlattığını, kararın ne anlama geldiğini ve Türkiye'deki durumu özetledik.
Dava neyle ilgili?
Davayı 2022'de ABD'deki üç kredi kooperatifi açtı: Affinity Credit Union, GreenState Credit Union ve Consumers Co-op Credit Union. Dosyanın esas numarası 4:22-cv-04174.
Kooperatiflerin iddiası şu: Apple, iPhone'daki NFC çipini yıllarca başka cüzdan uygulamalarına kapalı tuttu. iPhone ile temassız ödeme yapmanın tek yolu Apple Pay olunca, müşterilerine bu hizmeti sunmak isteyen bankalar da Apple'ın belirlediği ücretleri kabul etmek zorunda kaldı. Davacılar bunu tekel gücünün kötüye kullanılması olarak görüyor.
Dava dilekçesindeki rakamlar şöyle:
| Ödeme türü | Apple'a giden komisyon (davaya göre) | Örnek |
|---|---|---|
| Kredi kartı | İşlem tutarının %0,15'i | 1.000 dolarlık alışverişte 1,50 dolar |
| Banka kartı | İşlem başına 0,5 sent | Tutardan bağımsız |
| Yıllık toplam | 1 milyar dolara kadar | Davacıların tahmini |
Davacılar Android tarafını örnek gösteriyor: Orada birden fazla dijital cüzdan bulunduğunu ve kart çıkaranların Google'a benzer bir ücret ödemediğini söylüyorlar. Talepleri ise hem geçmişte ödenen komisyonların iadesi hem de Apple'ın bu kurallarının mahkeme kararıyla sona erdirilmesi.
Mahkeme tam olarak neye karar verdi?
Burada ayrımı doğru yapmak gerekiyor: Yargıç White, Apple'ın rekabet hukukunu ihlal ettiğine karar vermedi. Verdiği karar, iddiaların tek tek değil, tüm kart çıkaran kurumlar adına ortak bir davada görülebileceği yönünde.
Mahkeme ayrıca Apple'ın, davacıların bilirkişi raporlarını dosyadan çıkarma talebini de reddetti. Bu raporlar, Apple'ın iOS'taki temassız ödeme cüzdanlarında ve genel mobil cüzdan pazarında pazar gücüne sahip olduğunu göstermeye çalışıyor. Davacı avukatlarından Hagens Berman'ın kurucu ortağı Steve Berman karardan memnun olduklarını ve süreci sürdüreceklerini açıkladı. Duruşma tarihi henüz belli değil.
Apple ne diyor?
Apple suçlamaları reddediyor ve kurallarını zaten değiştirdiğini hatırlatıyor. Şirket, Ağustos 2024'te yaptığı duyuruyla iOS 18.1'den itibaren ABD, Kanada, Avustralya, Brezilya, Japonya, Yeni Zelanda ve Birleşik Krallık'taki geliştiricilerin, Apple Pay'den bağımsız olarak kendi uygulamalarında NFC ile temassız ödeme sunabileceğini açıklamıştı. Ancak bu erişim için Apple ile ticari anlaşma yapmak ve ücret ödemek gerekiyor. Dava ise büyük ölçüde bu değişiklikten önceki dönemi kapsıyor.
Avrupa'da durum farklı: Avrupa Komisyonu, Temmuz 2024'te Apple'ın taahhütlerini bağlayıcı hale getirdi. Buna göre Avrupa Ekonomik Alanı'nda rakip cüzdanlar iPhone'un NFC çipini 10 yıl boyunca ücretsiz kullanabiliyor. Almanya'da PayPal, Mayıs 2025'ten beri iPhone'da temassız ödeme sunuyor.
Apple Pay Türkiye'de neden yok?
Apple'ın destek sayfasındaki ve 9 Eylül 2026'da güncellenen resmi ülke listesinde Türkiye yer almıyor. Listede Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan ve Ermenistan gibi komşu ülkeler bulunurken Türkiye'de hiçbir banka Apple Pay'i resmi olarak desteklemiyor. Apple da Türkiye için bir tarih açıklamış değil.
Apple'ın 2024'te NFC'yi geliştiricilere açtığı ilk ülke listesinde de Türkiye yoktu. Bu nedenle Türkiye'deki iPhone kullanıcıları mağazalarda telefonla ödeme için çoğunlukla bankaların QR kodlu ödeme seçeneklerine başvuruyor. Android tarafında ise bazı bankaların kendi uygulamalarıyla NFC üzerinden temassız ödeme mümkün.
Bu dava Türkiye'deki kullanıcıları etkiler mi?
Doğrudan hayır. Dava yalnızca ABD'deki kart çıkaran kurumları kapsıyor ve Apple Pay'in Türkiye'ye gelip gelmeyeceğiyle ilgili değil. Yine de iki nedenle takip etmeye değer:
- Komisyon tartışması: Apple'ın bankalardan aldığı ücret, Apple Pay'in yeni ülkelere açılmasında bankaların hesabına giren kalemlerden biri. ABD'de bu ücretler mahkeme kararıyla düşerse ya da uzlaşmayla değişirse, diğer pazarlardaki görüşmeleri de etkileyebilir. Bu şimdilik bir olasılık, kesin bir sonuç değil.
- NFC'nin açılması: AB örneği, iPhone'da Apple Pay dışındaki cüzdanların da çalışabildiğini gösteriyor. Türkiye bu düzenlemenin kapsamında değil.
iPhone tarafındaki diğer güncel gelişmeler için iPhone 18 Pro Türkiye fiyatı ve özellikleri haberimize, akıllı saatle temassız ödeme için Huawei Watch GT 7'nin Türkiye'de temassız ödeme desteği haberimize göz atabilirsiniz.
Arka plan: Apple'ın rekabet davaları
Apple Pay davası, Apple'ın rekabet otoriteleri ve mahkemelerle yaşadığı tek sorun değil. AB'de Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında App Store ve varsayılan uygulamalar gibi birçok alanda sistemini açmak zorunda kaldı. ABD'de de başka rekabet davaları sürüyor. Apple'ın çip ortaklarıyla ilişkisi için Qualcomm ile patent lisansının yenilenmesi haberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Apple Pay Türkiye'de kullanılabiliyor mu?
Resmi olarak hayır. Apple'ın 9 Eylül 2026 tarihli ülke listesinde Türkiye yok ve Türk bankalarının kartları Apple Pay'e eklenemiyor.
Apple Pay'in komisyonunu kullanıcı mı ödüyor?
Hayır, davaya göre komisyonu kartı çıkaran banka Apple'a ödüyor. Bu maliyetin dolaylı olarak kullanıcıya yansıyıp yansımadığı kanıtlanmış değil.
Mahkeme Apple'ı suçlu buldu mu?
Hayır. Karar yalnızca davanın toplu dava olarak görülmesine izin veriyor. Apple'ın rekabet hukukunu ihlal edip etmediği ileride belli olacak.
Dava ne zaman sonuçlanır?
Belli değil. Duruşma tarihi henüz açıklanmadı.
Kapak görseli: Donald Trung Quoc Don, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
