Kanada'nın British Columbia eyaleti OpenAI'a dava açtı

Kanada'nın British Columbia eyaleti, OpenAI ve şirketin CEO'su Sam Altman aleyhine ABD'de dava açtı. Eyalet yönetimi, 21 Eylül Pazartesi günü San Francisco'daki federal mahkemeye sunduğu dilekçede, şubat ayında Tumbler Ridge'deki bir okulda yaşanan silahlı saldırıdan aylar önce failin ChatGPT'deki konuşmalarının şirket içinde işaretlendiğini, ancak polise bildirilmediğini öne sürüyor.

Dava, bir yapay zeka şirketinin kullanıcılarının sohbetlerinde gördüğü şiddet tehditleri karşısında ne kadar sorumluluk taşıdığı sorusunu, bu kez bir hükümetin eliyle mahkemeye taşıyor.

Ne olmuştu?

Tumbler Ridge, British Columbia'nın kuzeyinde, Rocky Dağları'nda yaklaşık 2.400 kişinin yaşadığı küçük bir kasaba. 10 Şubat 2026'da 18 yaşındaki bir saldırgan önce evinde annesini ve üvey kardeşini, ardından kasabadaki okulda beş öğrenciyi ve bir eğitim personelini öldürdü. Saldırgan olay yerinde intihar etti. Saldırının yaşandığı okul binası ağustosta yıkıldı.

Dava neyi iddia ediyor?

Al Jazeera ve heise online'ın aktardığı dilekçeye göre iddiaların özü şöyle:

• Failin ChatGPT'de silahlı şiddetle ilgili konuşmaları haziran 2025'te, yani saldırıdan yaklaşık sekiz ay önce, OpenAI'ın otomatik izleme sistemleri tarafından işaretlendi.
• OpenAI'ın güvenlik ekibinden bazı çalışanlar polisle iletişime geçilmesini önerdi. Ancak şirket yönetimi, içeriğin kolluğa bildirme eşiğini aşmadığına karar verdi.
• İlgili hesap kapatıldı, fakat fail daha sonra yeni bir hesap açarak ChatGPT'yi kullanmaya devam etti.
• Altman nisan ayında yayımladığı bir mektupta yetkililerle iletişime geçilmemesinden dolayı derin üzüntü duyduğunu belirtip reform sözü vermişti. Eyalet, bu sözlerin yerine getirilmediğini savunuyor.

Eyalet ne talep ediyor?

British Columbia iki şey istiyor: Birincisi, saldırının eyalete çıkardığı ve çıkaracağı maliyetlerin karşılanması. Buna yıkılan okulun yerine yapılacak yeni bina ve etkilenenlere sunulan ruh sağlığı hizmetleri dahil. İkincisi, OpenAI'ın şiddete yol açabilecek ChatGPT konuşmalarını ele alma biçiminin mahkeme kararıyla değiştirilmesi.

Eyalet Başsavcısı ve Adalet Bakanı Niki Sharma, davayı ailelerin, öğrencilerin ve eğitimcilerin adalet arayışında önemli bir adım olarak tanımladı. Sharma, olayın yapay zeka teknolojileri ve çevrim içi platformlar için güçlü ulusal güvenceler gerektiğini gösterdiğini de vurguladı.

OpenAI'ın davaya ilişkin ayrıntılı bir yanıtı henüz kamuoyuna yansımadı.

Tek dava bu değil

Saldırıyla bağlantılı olarak OpenAI'a karşı açılan dava sayısı 30'u geçti. Bunlar arasında hayatını kaybedenlerin aileleri, hayatta kalanlar ve okul bölgesi çalışanları var. NPR'ın eylül başında aktardığı dilekçelerde, şirket yöneticilerinin güvenliğin önüne itibar kaygısını koyduğu iddia ediliyordu. Kanada Kraliyet Atlı Polisi'nin (RCMP) soruşturması da sürüyor.

Bu ne anlama geliyor?

Dava, sohbet botu şirketleri için hassas bir dengeyi gündeme getiriyor:

Mahkeme British Columbia'yı haklı bulursa, yapay zeka şirketlerinin "işaretlenen ama bildirilmeyen" tehditler için hukuken sorumlu tutulabileceği bir emsal doğabilir. Bu, sohbet botlarındaki izleme ve ihbar politikalarını tüm sektörde değiştirebilir. Öte yandan bildirim eşiğinin düşürülmesi, kullanıcıların özel konuşmalarının daha sık kolluğa aktarılması anlamına da gelebilir; bu yüzden olası bir kararın gizlilik tartışmasını da alevlendirmesi bekleniyor.

Konu, yapay zeka güvenliği tartışmasının genel seyrine de bağlı. Aynı hafta Avrupa Komisyonu, OpenAI'ın bir başka olayı AI Act kapsamında resmi olarak bildirmediğini doğruladı. ABD'de ise yönetim, sektörü sıkı kurallarla sınırlamak yerine AI Force adlı yeni bir yapıyla gözetmeyi tercih ediyor.

Davanın ne zaman görüşüleceği henüz belli değil.