Google, yapay zeka yanıtlarında içeriği kullanılan internet sitelerine doğrudan para ödemeyi deniyor. "AI contribution pilot" adı verilen program kapsamında, içeriği Gemini, AI Overviews (Yapay Zeka Genel Bakışları) ya da AI Mode yanıtlarının oluşturulmasına önemli ölçüde katkı sağlayan yayıncılar gelir elde ediyor. Programın ayrıntıları eylül ortasında Digiday'in haberiyle ortaya çıktı; 9to5Google da 17 Eylül'de konuyu gündeme taşıdı.
Yapay zeka destekli aramanın sitelere giden trafiği azalttığı yönündeki şikayetler düşünüldüğünde bu, Google'ın yayıncılarla ilişkisinde dikkat çekici bir adım. Peki program nasıl işliyor ve kimleri kapsıyor?
Program nasıl işliyor?
Basına yansıyan yardım belgelerine göre sistemin temel kuralları şöyle:
| Başlık | Ayrıntı |
|---|---|
| Kapsanan ürünler | Gemini uygulaması, AI Overviews, AI Mode |
| Ödeme koşulu | İçeriğin yanıtın oluşturulması sırasında önemli katkı sağlaması |
| Kapsam dışı | Yanıt üretildikten sonra doğrulama amacıyla kullanılan ya da yalnızca bağlantı olarak gösterilen içerikler |
| Takip | Search Console'da yeni bir "AI katkıları" paneli; aylık kazanç ve geçmiş veriler |
| Ödeme | Banka hesabına; vergi ve yerel alt sınırlar nedeniyle tutar farklı olabilir |
| Katılım | Yalnızca davetle; şartlar kabul edildikten sonra istenildiğinde ayrılmak mümkün |
Önemli bir ayrıntı: Ödeme, içeriğin ne kadar kullanıldığına değil, yanıta ne kadar değer kattığına göre belirleniyor. Ancak Google bu değeri nasıl hesapladığını açıklamıyor. Yayıncılar panelde yalnızca aylık bir tutar görüyor.
Kimler katılıyor?
Search Engine Roundtable'ın aktardığına göre program aslında nisan ayından önce sessizce başlamıştı. Google en az birkaç düzine yayıncıya davet gönderdi; ancak toplam sayı açıklanmadı. Programa katılım daha çok küçük ve orta ölçekli sitelerden geliyor ve kapsam haber sitelerinin çok ötesine, farklı sektörlerdeki sitelere uzanıyor. Google'ın katılımcılarla haftalık görüşmeler yaptığı da belirtiliyor.
Google programı, yüksek kaliteli içeriği zaten sağladığı trafik ve araçların üzerine ek olarak nasıl ödüllendirebileceğini test etme çabası olarak tanımlıyor.
Yayıncılar ne düşünüyor?
Tepkiler karışık. Katılımcılardan biri, Google'ın yayıncılara doğrudan içerik ödemesi yapmasının bir emsal oluşturduğunu söyleyerek iyimserliğini dile getirdi. Öte yandan Search Engine Journal'ın aktardığına göre bir yönetici ilk ödemeleri reklam geliriyle kıyaslandığında "çok küçük" olarak nitelendirdi, hesaplamanın ise tamamen bir kara kutu olduğunu söyledi.
Bir başka endişe de pazarlık gücüyle ilgili: Bazı yöneticiler programa katılmanın, ileride Google ile yapılacak lisans görüşmelerinde ellerini zayıflatabileceğinden çekiniyor. Google'ın bu ödemeleri "zaten tazminat ödüyoruz" argümanı olarak kullanabileceği düşünülüyor.
Bu ne anlama geliyor?
Arama motorlarının yapay zekayla yanıt vermeye başlaması, kullanıcıların siteye tıklamadan bilgiye ulaşmasına yol açıyor. Bu da reklam geliriyle ayakta duran sitelerin temel iş modelini tehdit ediyor. Google'ın pilotu, bu soruna bir çözüm modeli arandığının işareti; ancak hâlâ erken aşamada.
Türkiye'deki siteler için: Programın hangi ülkelerde yürütüldüğü açıklanmadı. Türk yayıncıların programa davet edilip edilmediğine dair bir bilgi de yok. Program Search Console üzerinden yürütüldüğü için site sahiplerinin buradaki bildirimleri takip etmesinde fayda var.
Yapay zeka şirketleri ile içerik üreticileri arasındaki denge, düzenleyicilerin de gündeminde. AB'de yapay zeka şirketlerinin yükümlülükleri tartışılırken (AI Act haberimiz), ödeme modellerinin nasıl şekilleneceği yayıncılık sektörünün geleceğini doğrudan etkileyecek.
Sık sorulan sorular
Programa nasıl katılabilirim?
Şu an yalnızca Google'ın davet ettiği yayıncılar katılabiliyor. Başvuru yöntemi açıklanmadı.
AI Overviews'ta bağlantım gösterilirse para kazanır mıyım?
Hayır. Yanıt oluşturulduktan sonra gösterilen bağlantılar ve doğrulama amaçlı kullanımlar ödeme kapsamında değil. Yalnızca yanıtın oluşturulmasına önemli katkı sağlayan içerikler sayılıyor.
Ödemeler ne kadar?
Google tutarları ve hesaplama yöntemini açıklamıyor. Katılımcıların aktardığına göre ilk ödemeler reklam gelirine kıyasla düşük.
