Vier van de grootste telecomconcerns van Europa willen niet afhankelijk worden van Starlink voor mobiel bereik vanuit de ruimte. Deutsche Telekom, Orange, Telefónica en Vodafone hebben op maandag 19 oktober 2026 een intentieverklaring (Letter of Intent) getekend. Daarin spreken ze af te onderzoeken of ze samen kunnen bieden op het Europese spectrum voor mobiele satellietdiensten (Mobile Satellite Services, MSS).
Voor Nederland en België is dat interessanter dan het op het eerste gezicht lijkt. Vodafone is voor de helft eigenaar van VodafoneZiggo, en Orange is de grootaandeelhouder van Orange Belgium. Toch staat er in het persbericht niets over concrete plannen in onze landen. Hieronder zetten we op een rij wat wel en niet vaststaat.
Wat hebben de vier operators precies afgesproken?
Het gaat nog niet om een bod, laat staan om een contract. De intentieverklaring is een eerste stap: de vier gaan samen uitzoeken of een gezamenlijke kandidatuur haalbaar is zodra de EU de frequenties opnieuw verdeelt. Volgens het gezamenlijke persbericht, dat Vodafone op zijn nieuwssite publiceerde, rust het plan op een paar pijlers:
- Direct-to-device (D2D): een gewone smartphone maakt rechtstreeks verbinding met een satelliet als er geen mast in de buurt is. Denk aan afgelegen natuurgebieden, op zee of na een storing in het mobiele netwerk.
- Open voor iedereen: alle mobiele operators in Europa moeten toegang krijgen, op een open en niet-discriminerende manier. Dus niet alleen de klanten van de vier initiatiefnemers.
- Grondinfrastructuur in Europa: de operators bouwen zelf grondstations en de functies voor coördinatie en toezicht, binnen Europa.
- Geen eigen satellieten: de vier investeren niet rechtstreeks in een satellietconstellatie. Die levert een satellietpartner die nog gekozen moet worden.
De bedrijven presenteren het initiatief als steun voor het streven van de Europese Commissie om de soevereiniteit, veiligheid en weerbaarheid van Europa's verbindingsinfrastructuur te versterken.
Om welke frequenties gaat het?
Het spectrum in kwestie ligt rond 2 GHz. Het is in de EU gereserveerd voor mobiele satellietdiensten en wordt sinds 2009 gebruikt door Inmarsat (tegenwoordig onderdeel van Viasat) en EchoStar, onder meer voor internet aan boord van vliegtuigen. Hun gebruiksrechten lopen in mei 2027 af.
Volgens heise heeft de Europese Commissie voorgesteld die rechten met twee jaar te verlengen. Daardoor komen de frequenties naar verwachting pas medio 2029 vrij voor nieuwe gebruikers. De Commissie wil het band ook anders indelen: een derde zou naar overheidscommunicatie gaan en gekoppeld worden aan het Europese satellietprogramma IRIS². De rest wordt verdeeld tussen nieuwe EU-aanbieders en aanbieders die ook van buiten de EU mogen komen. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten met dat kader nog instemmen.
Wat betekent dit voor klanten in Nederland en België?
Voorlopig verandert er niets. Zelfs als alles volgens plan verloopt, kan een dienst op deze frequenties niet vóór 2029 starten. Daarnaast zijn een paar dingen belangrijk om te weten:
| Provider | Band met het initiatief | Wat is bekend? |
|---|---|---|
| VodafoneZiggo (NL) | Vodafone Group is voor 50% eigenaar | Geen concrete plannen of datum genoemd |
| Orange Belgium (BE) | Orange Group is grootaandeelhouder | Geen concrete plannen of datum genoemd |
| KPN, Odido (NL) | Geen deelnemer | Zouden via het open model toegang kunnen vragen |
| Proximus, Telenet (BE) | Geen deelnemer | Zouden via het open model toegang kunnen vragen |
Dat laatste is de interessantste belofte voor de Benelux. Omdat het model open moet staan voor alle mobiele operators, zou ook een klant van KPN of Proximus later satellietbereik kunnen krijgen, als die provider daarvoor tekent. Hoe dat in de praktijk werkt en wat het kost, staat nergens. Bij VodafoneZiggo en Orange Belgium is evenmin bekend of en wanneer ze zo'n dienst zouden aanbieden; het persbericht spreekt alleen over de groepsbedrijven.
Ook goed om te weten: de meeste smartphones ondersteunen deze vorm van satellietverbinding nog niet. Welke toestellen straks werken, hangt af van de gekozen satellietpartner en de technische standaard.
Waarom werkt Telekom dan ook met Starlink?
Opvallend is dat het samenwerkingsverband bestaande deals niet vervangt, zo staat uitdrukkelijk in het persbericht. Deutsche Telekom kondigde op 2 maart 2026 aan dat smartphones in tien Europese Telekom-landen vanaf begin 2028 automatisch naar Starlink-satellieten overschakelen als er geen mobiel netwerk is. Nederland en België horen daar niet bij: Telekom heeft in beide landen geen eigen mobiel netwerk meer sinds de verkoop van T-Mobile Netherlands, dat inmiddels Odido heet. Vodafone werkt op zijn beurt samen met het Amerikaanse AST SpaceMobile.
Voor de concerns is een eigen consortium dus vooral een verzekering: wie zelf spectrum heeft, is niet afhankelijk van de voorwaarden van één buitenlandse aanbieder. Hoe snel Starlink zelf vooruitgaat, ziet u aan de eerste orbitale vlucht van Starship. En ook KLM kiest voor de satellieten van Musk: de maatschappij biedt vanaf medio 2027 gratis Starlink-wifi op intercontinentale vluchten.
Achtergrond: Europa wil minder afhankelijk zijn
Het initiatief past in een bredere Europese beweging. Brussel wil kritieke infrastructuur meer in eigen hand houden, van cloud tot ruimtevaart. Met IRIS² bouwt de EU al aan een eigen beveiligd satellietnetwerk voor overheden. De nieuwe toewijzingsregels voor het 2-GHz-band zouden Europees gecontroleerde aanbieders voorrang geven. Voor Vodafone kan dat nog een puzzel worden: het Europese samenwerkingsverband met AST SpaceMobile heeft een Amerikaanse partner, en of zo'n constructie als "Europees" geldt, hangt af van de definitieve regels.
Veelgestelde vragen
Is er al een bod op de satellietfrequenties?
Nee. Er is op 19 oktober 2026 alleen een intentieverklaring getekend. Een echt bod kan pas als de EU de toewijzingsregels heeft vastgesteld.
Kan ik met mijn Vodafone-abonnement straks bellen via een satelliet?
Dat is nog niet bekend. VodafoneZiggo heeft geen plannen of datum genoemd, en de frequenties komen volgens heise pas medio 2029 vrij.
Doet KPN of Proximus mee?
Nee, zij staan niet in de intentieverklaring. Het model moet wel open staan voor alle mobiele operators in Europa, dus ook zij zouden later kunnen aansluiten.
Wie levert de satellieten?
Dat is nog niet beslist. De vier operators bouwen zelf de grondinfrastructuur en kiezen later een satellietpartner.
