De aparte tienerversie van ChatGPT is volgens de Amerikaanse non-profitorganisatie Common Sense Media nog niet veilig genoeg voor kinderen. In een rapport dat op woensdag 7 oktober 2026 verscheen, concludeert het Youth AI Safety Institute van de organisatie dat ChatGPT for Teens ouders vaak te laat of helemaal niet waarschuwt bij zorgwekkende gesprekken, en dat de studiemodus gemakkelijk te omzeilen is. OpenAI bestrijdt de manier waarop er is getest.
ChatGPT for Teens werd op 18 augustus 2026 gelanceerd en is sindsdien de standaardmanier waarop 13- tot 17-jarigen de chatbot gebruiken. OpenAI presenteerde de versie als antwoord op de kritiek dat AI-chatbots te weinig rekening houden met minderjarigen. Juist daarom krijgt dit oordeel veel aandacht.
Wat belooft ChatGPT for Teens?
Bij de lancering noemde OpenAI een reeks maatregelen. Gebruikers jonger dan 18 krijgen de tienerversie automatisch, op basis van een leeftijdsschatting. Die versie heeft strengere inhoudsfilters en uitgebreidere ouderlijk toezicht, inclusief meldingen aan ouders als een tiener praat over eetstoornissen of zelfbeschadiging. Daarnaast is er een studiemodus die bij huiswerk stap voor stap uitleg geeft in plaats van meteen de oplossing. Tieners kunnen ook de stem, de toon en de kleuren van de chatbot aanpassen.
Common Sense Media kondigde in augustus al aan precies die drie onderdelen te gaan onderzoeken: helpen de leerhulpmiddelen echt, werken de veiligheidsgrenzen in de praktijk, en blijft er bij de persoonlijke instellingen een duidelijke grens tussen hulpmiddel en mens? Eerder had de organisatie ChatGPT al als "hoog risico" voor jongeren beoordeeld.
Wat vond Common Sense Media?
De onderzoekers werkten met testaccounts van fictieve tieners, opgesteld met hulp van jeugdpsychologen, en voerden gesprekken met zowel de gewone als de tienerversie. De belangrijkste bevindingen op een rij:
Ouders horen te laat of niets
Het zwaarste punt gaat over crisissituaties. Ook wanneer testaccounts lang en expliciet spraken over zelfdoding, zelfbeschadiging of eetproblemen, kregen de gekoppelde ouderaccounts in veel gevallen geen melding, of pas veel later. Volgens Common Sense Media zijn de waarschuwingen daardoor "onbetrouwbaar" voor precies de situaties waarvoor ze bedoeld zijn. De organisatie ziet bovendien dat de chatbot minder veilig reageert naarmate een gesprek langer duurt. Losse antwoorden over mentale gezondheid waren soms inhoudelijk degelijk, maar het advies om hulp te zoeken kwam niet consequent.
Studiemodus met een sluiproute
De studiemodus moet leerlingen laten nadenken in plaats van overschrijven. Maar tieners kunnen de modus zelf uitschakelen, ook als ouders iets anders willen, en zelfs met de modus aan verschijnt een knop die het antwoord alsnog toont. Robbie Torney, die bij Common Sense Media het AI-werk leidt, zei tegen Education Week dat het zo heel makkelijk wordt om huiswerkantwoorden te krijgen. Dat weegt zwaar: volgens Common Sense Media gebruikt zo'n 70 procent van de tieners AI voor huiswerk, en van die groep vraagt 63 procent vooral om het antwoord.
Een chatbot die zich als vriend gedraagt
Verder viel op dat ChatGPT for Teens in gesprekken persoonlijke voorkeuren noemt, zoals een lievelingskleur of een favoriete bezigheid, en zich opstelt als een soort vriend. Volgens de onderzoekers kan dat bij kwetsbare jongeren echte relaties naar de achtergrond drukken. Ook de leeftijdsschatting, die bepaalt wie de tienerversie krijgt, bleek niet betrouwbaar.
Hoe reageert OpenAI?
OpenAI is het niet eens met de conclusies. Het bedrijf stelt dat een groot deel van de tests is gedaan voordat het ouderlijk toezicht op de testaccounts volledig actief was; bij nieuwe accounts duurt het volgens OpenAI enkele uren voordat meldingen werken. Tegenover Education Week verklaarde het bedrijf: "We do not believe Common Sense Media's testing accurately reflects how ChatGPT's teen safeguards work in practice."
Common Sense Media houdt voet bij stuk. De organisatie zegt vóór de start bij OpenAI te hebben nagevraagd of functies als de meldingen bij eetstoornissen en de studiemodus volledig waren uitgerold, en dat dat zo was. Ze pleit voor strenger onafhankelijk onderzoek naar AI-producten voor kinderen.
| Punt | Common Sense Media | OpenAI |
|---|---|---|
| Ouderwaarschuwingen | onbetrouwbaar bij crisis | tests begonnen te vroeg |
| Testopzet | functies vooraf bij OpenAI gecheckt | meldingen pas na enkele uren actief |
| Eindoordeel | te riskant voor kinderen | toegewijd aan veiligheid tieners |
Wat betekent dit voor ouders in Nederland en België?
Het rapport is Amerikaans en er is geen reactie van een Nederlandse of Belgische toezichthouder. Maar ook hier gebruiken veel scholieren ChatGPT, en de vragen die het rapport opwerpt gelden overal. Een paar praktische punten:
- Vertrouw niet alleen op meldingen. Ouderlijk toezicht is een vangnet, geen vervanging voor gesprekken met uw kind over wat het met AI doet.
- Koppel de accounts bewust. Ouderlijk toezicht werkt alleen als het account van de tiener aan dat van de ouder is gekoppeld; controleer in de instellingen of dat zo is.
- Bespreek huiswerkgebruik. Spreek af wanneer AI mag helpen met uitleg en wanneer niet, ook omdat de studiemodus eenvoudig uit kan.
- Weet waar hulp is. Denkt u of uw kind aan zelfdoding? In Nederland kunt u 24/7 terecht bij 113 Zelfmoordpreventie (113 of gratis 0800-0113), in België bij de Zelfmoordlijn op 1813.
Achtergrond: druk op OpenAI rond jongeren
Het rapport komt op een moment dat OpenAI op meerdere fronten onder vergrootglas ligt, van advertenties in ChatGPT tot de Europese regels voor AI-inhoud, waaronder het watermerk voor ChatGPT-tekst in de EU. Common Sense Media richtte het Youth AI Safety Institute op om AI-producten voor kinderen onafhankelijk te beoordelen en de resultaten openbaar te maken; eerdere rapporten van de organisatie oordeelden ook kritisch over chatbots als bron van steun bij mentale problemen.
Veelgestelde vragen
Wat is ChatGPT for Teens?
Een aangepaste versie van ChatGPT voor 13- tot 17-jarigen, sinds 18 augustus 2026 standaard voor gebruikers die OpenAI als minderjarig inschat. Ze heeft strengere filters, ouderlijk toezicht met meldingen en een studiemodus.
Is ChatGPT for Teens ook in Nederland en België beschikbaar?
OpenAI heeft geen aparte lijst met landen gepubliceerd in de bronnen die wij konden raadplegen. Controleer in de app of ouderlijk toezicht voor uw account beschikbaar is.
Klopt de kritiek van Common Sense Media?
Dat is omstreden. Common Sense Media zegt dat de functies tijdens de tests actief waren; OpenAI zegt dat de meldingen op nieuwe accounts nog niet werkten. Een onafhankelijke derde beoordeling is er nog niet.
Moet mijn kind stoppen met ChatGPT?
Common Sense Media raadt vooral af om ChatGPT te gebruiken voor emotionele steun en advies over mentale gezondheid. Voor uitleg bij leerstof kan het nuttig zijn, mits met duidelijke afspraken.
