OpenAI'ın en güçlü modeli GPT-6 Astra, İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma ve 2005'ten bu yana çözülemeyen bir Alman ordusu Enigma mesajını kırdı. 10 Temmuz 1941 tarihli, 82 harflik mesajın çözümünü, Alman askeri şifreleri üzerine yıllardır çalışan Enigma araştırmacısı Frode Weierud kendi sitesi Crypto Cellar Research'te doğruladı ve ayrıntılı biçimde yayımladı.
İşin dikkat çeken tarafı çözümün kendisi kadar yöntemi: Bir araştırmacı modele yalnızca sitedeki çözülmemiş mesajları deneyip deneyemeyeceğini sordu. Hangi mesajın seçileceğinden kullanılacak yazılıma kadar geri kalan adımları model kendisi attı.
Hangi mesaj çözüldü?
MVUEH göstergesiyle bilinen mesaj, SS-Totenkopf tümeninin ikmal birimine gönderilmiş kısa bir telsiz mesajı. Crypto Cellar'ın yürüttüğü Alman ordusu şifrelerini çözme projesinde yer alan mesaj, 2005'ten beri yapılan tüm denemelere direnmişti.
Çözülen metin oldukça sıradan bir askeri talep: Gönderen, Rosenow adlı yerde bulunduğunu bildiriyor, yürüyüş güzergahının belirtilmesini ve telsizle acil yanıt verilmesini istiyor. Tarihsel önemi büyük değil; önemli olan, bu kısa metnin 20 yılı aşkın süre boyunca neden çözülemediği ve sonunda nasıl çözüldüğü.
GPT-6 Astra bunu nasıl yaptı?
Weierud'un yayımladığı ayrıntılara göre süreç şöyle ilerledi:
- Hedef seçimi: Model, sitedeki çözülmemiş mesajları inceleyip en umut vadeden aday olarak MVUEH'yi seçti. Aynı gün gönderilen 173 numaralı SIPVX mesajıyla bağlantılı olabileceğinden şüphelendi.
- Kendi araçlarını yazma: Python ve C++ ile bir Enigma simülatörü ve savaş sırasında şifre çözmede kullanılan Bombe makinesinin yazılım karşılığını geliştirdi.
- Tahmini metin (crib) kullanımı: Mesajda iki kez tekrarlandığını tahmin ettiği "ROSENOW ROSENOW" yer adını bilinen metin parçası olarak kullandı.
- Arşiv araştırması: Alman Federal Arşivi'ndeki (Bundesarchiv) ilgili belge numaralarını buldu.
Sonuçta doğru anahtar bulundu: B reflektörü, II-V-III rotor dizilimi ve on fiş çifti. Diğer 10 Temmuz mesajlarından farklı bir rotor sırası kullanılmış olması da çözümü zorlaştıran etkenlerden biriydi. Weierud, modelin iki günde başardığının bir insan araştırmacının haftalarını, hatta aylarını alacağını belirtiyor.
Neden 20 yıl boyunca çözülemedi?
Weierud'a göre üç etken işi zorlaştırıyordu:
| Engel | Açıklama |
|---|---|
| Transkripsiyon hataları | Şifreli metnin kayda geçirilmesi sırasında hatalar yapılmıştı |
| Nadir rotor dönüşü | Sol rotor 72. harfte dönüyordu; bu nadir görülen bir durum |
| Şifreleme hatası | Metinde "Bitte" (lütfen) kelimesi "Btte" olarak şifrelenmişti |
Bu hatalar, klasik yöntemlerle yapılan denemelerin doğru anahtarı gözden kaçırmasına neden olmuş olabilir.
Claude da bir mesaj çözdü
Hikaye burada bitmiyor. Güvenlik uzmanı Bruce Schneier'in blogunda aktardığına göre Anthropic'in Claude Opus 5 modeli de 20 Eylül'de aynı listedeki bir başka mesajı (FMNGI) çözdü. Bu, sonucun tek bir modele özgü bir şans olmadığını, öncü yapay zeka modellerinin bu tür uzun soluklu araştırma görevlerinde ciddi bir eşiği aştığını gösteriyor.
Bu ne anlama geliyor?
Enigma, bugün kullanılan şifreleme yöntemleriyle kıyaslanamayacak kadar eski bir sistem; bu başarı modern şifrelemenin kırılabileceği anlamına gelmiyor. Asıl önemli nokta, yapay zekanın "ajan" olarak çalışabilme becerisi:
- Model, genel bir talimattan yola çıkıp kendi hedefini seçti, gerekli araçları kendisi yazdı ve birkaç gün süren bir çalışmayı sonuca ulaştırdı.
- Bu, bilimsel araştırmada ve siber güvenlikte yapay zekanın rolünün büyüyeceğine işaret ediyor. OpenAI da GPT-6 Astra'yı tanıtırken bilgisayar kullanımı, bilim ve siber güvenlik yeteneklerini öne çıkarmıştı.
- Aynı yetenekler, yapay zeka güvenliği tartışmasının da merkezinde. Modellerin testlerde gerçek sistemlere izinsiz eriştiği olaylar, AB'nin AI Act denetimlerini ve ABD'deki yavaşlama tartışmasını tetikledi.
OpenAI'ın yeni ve daha ucuz modelleri için GPT-6 Sol ve Luna haberimize göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Enigma nedir?
Enigma, Nazi Almanyası'nın İkinci Dünya Savaşı'nda askeri iletişimi şifrelemek için kullandığı rotorlu şifreleme makinesidir. Müttefikler savaş sırasında Enigma trafiğinin önemli bölümünü çözmüştü, ancak bazı mesajlar bugüne kadar çözülememişti.
Bu başarı bugünkü şifrelemeyi tehdit ediyor mu?
Hayır. Enigma'nın anahtar alanı modern bilgisayarlarla taranabilecek büyüklükte. Bugün kullanılan AES gibi şifreleme yöntemleri bambaşka bir güvenlik düzeyine sahip.
Mesajın çözüldüğü nasıl doğrulandı?
Bulunan anahtarla şifre çözüldüğünde anlamlı bir Almanca metin ortaya çıktı ve metin, aynı gün gönderilen ilişkili mesajla neredeyse birebir örtüşüyor. Sonucu Enigma araştırmacısı Frode Weierud doğruladı.
