Het kabinet maakt zich zorgen over camerabrillen zoals de Ray-Ban Meta, maar komt voorlopig niet met een verbod. Dat blijkt uit de antwoorden op Kamervragen die staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid donderdag naar de Tweede Kamer stuurde, mede namens staatssecretaris Aerdts van Economische Zaken. Het kabinet wil eerst weten wat Europese privacytoezichthouders concluderen; hun rapport wordt dit najaar verwacht.
De vragen kwamen begin augustus van CDA-Kamerleden Jantine Zwinkels en Jeltje Straatman. Zij wilden onder meer weten of een gedeeltelijk of volledig verbod op camerabrillen in de openbare ruimte kan worden onderzocht. Dat het om meer dan een nicheproduct gaat, blijkt uit cijfers van Omdia: in het eerste halfjaar van 2026 werden wereldwijd ongeveer 4,2 miljoen slimme AI-brillen geleverd, ruim 80 procent daarvan van Meta.
Waarom geen verbod?
Van Bruggen noemt een verbod een ingrijpende maatregel. Misbruik is volgens haar met de huidige wetten al aan te pakken. Wie iemand zonder toestemming herkenbaar filmt en de beelden deelt, overtreedt in de meeste gevallen al de AVG.
Daarnaast wijst het kabinet op de huisregels: organisatoren van evenementen en beheerders van bijvoorbeeld horecazaken kunnen camerabrillen nu al weren. Dat is ook wat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) deze week adviseerde, met ziekenhuizen, rechtbanken en gebedshuizen als voorbeelden. Meer over die waarschuwing en de nieuwe opt-out van Meta leest u in ons artikel over de Meta-camerabril onder vuur. Ook in de rechtszaal staat Meta's omgang met privacy ter discussie: een jury in New Mexico oordeelde net dat Facebook gebruikers misleidde in de Cambridge Analytica-zaak.
Het opnamelampje schiet tekort, erkent het kabinet
Opvallend is dat het kabinet de kritiek op het opnamelampje deelt. Veel mensen weten niet wat een brandend lampje op een bril betekent, en in een drukke of fel verlichte omgeving wordt het gemakkelijk over het hoofd gezien. Bovendien kan het worden afgedekt.
Dat laatste is geen theoretisch risico. De Consumentenbond liet eerder zien dat speciale stickers van een paar euro het lampje vrijwel onzichtbaar maken, terwijl de bril blijft filmen. Een software-update van Meta, die manipulatie van het lampje zou moeten herkennen, hield dat bij de controle van de bond op 2 september niet tegen.
Geen verkoopverbod op stickers
Het CDA vroeg ook of de verkoop van zulke stickers kan worden verboden. Het kabinet noemt het afplakken onwenselijk, maar ziet een verbod niet zitten: het zou juridisch kwetsbaar en lastig te handhaven zijn. Stickers hebben ook legitieme toepassingen, waardoor een verbod moeilijk af te bakenen is, en het zou eenvoudig te omzeilen zijn.
Wat betekent dit voor u?
Voor wie een camerabril draagt, verandert er juridisch niets. Voor wie gefilmd wordt ook niet. Praktisch komt het hierop neer:
| Situatie | Wat geldt nu |
|---|---|
| U filmt iemand herkenbaar en deelt de beelden | Meestal toestemming nodig (AVG) |
| U filmt voor puur privégebruik | Uitzondering, zolang beelden privé blijven |
| Een café, ziekenhuis of evenement verbiedt de bril | Mag, via de huisregels |
| Algemeen verbod op straat | Bestaat niet en komt er voorlopig niet |
Voelt u zich zonder toestemming gefilmd, dan kunt u de drager vragen te stoppen of de beelden te verwijderen, en bij verspreiding een klacht indienen bij de AP. In België gelden dezelfde Europese privacyregels; daar is de Gegevensbeschermingsautoriteit het aanspreekpunt. Een Belgisch verbodsvoorstel is ons niet bekend.
Wat is de volgende stap?
Europese privacytoezichthouders onderzoeken op dit moment de risico's van slimme brillen. Het kabinet wil hun bevindingen afwachten en pas daarna bekijken of eigen onderzoek naar een verbod nodig is. Een datum voor dat rapport is niet genoemd, alleen "dit najaar".
Update: Consumentenbond en stichtingen dreigen met rechtszaak
Update 29 september 2026: Waar het kabinet afwacht, kiezen maatschappelijke organisaties nu voor de juridische route. Op dinsdag 29 september stuurden zij Meta sommaties, met twee verschillende eisen:
| Wie | Eis aan Meta | Termijn |
|---|---|---|
| Consumentenbond | Bril aanpassen zodat die voldoet aan de AVG; stoppen met het zonder grondslag gebruiken van beelden voor AI-training | Twee weken |
| Offlimits en The Firewall | Bril uit de winkel zolang ongemerkt filmen mogelijk is; geen verwerking van opnames zonder uitdrukkelijke toestemming van gefilmden | 13 oktober 2026 |
Het gaat om de camerabrillen die Meta samen met Ray-Ban en Oakley verkoopt. De Consumentenbond wijst erop dat zulke beelden gevoelige informatie kunnen prijsgeven, zoals iemands geloof, politieke voorkeur of gezondheid. Volgens de AVG gelden voor dat soort gegevens extra strenge regels. Offlimits, dat slachtoffers van online misbruik helpt, zegt al de eerste meldingen te hebben gekregen van mensen die op straat heimelijk zijn gefilmd of lastiggevallen.
Gaat Meta niet op de eisen in, dan willen de organisaties naar de rechter. Een reactie van Meta was bij publicatie van deze update niet bekend. Voor wie zo'n bril al heeft, verandert er voorlopig niets: de sommatie is nog geen uitspraak, en of een rechter een verkoopstop oplegt, is onzeker.
Intussen groeit de druk. Bits of Freedom pleitte eerder al voor een verbod, en in Duitsland publiceerde de Hamburgse toezichthouder op 10 september een kritisch toetsingsrapport over de Ray-Ban Meta. Tegelijk breidt Meta uit: de Meta Ray-Ban Display met ingebouwd scherm komt dit najaar naar onder meer Duitsland en Frankrijk. Nederland en België staan daar voorlopig niet bij.
Update: Wehkamp stopt met verkoop, Bol.com nog niet
Update 1 oktober 2026: De eerste grote Nederlandse webwinkel trekt een streep. Wehkamp heeft alle Ray-Ban Meta-brillen met onmiddellijke ingang uit het assortiment gehaald, zo bevestigde een woordvoerder tegenover het AD (overgenomen door Bright). Veel toelichting gaf het bedrijf niet; volgens Wehkamp gaan de privacy en veiligheid van consumenten voor.
Bol.com zet die stap (nog) niet. Het platform zegt de zorgen te kennen, maar sluit een verkoopstop later niet uit. Een officiële reactie van Meta op het besluit van Wehkamp was bij deze update niet bekend.
| Partij | Stand op 1 oktober |
|---|---|
| Kabinet | Geen verbod, wacht op Europees privacyrapport |
| Consumentenbond, Offlimits, The Firewall | Sommatie aan Meta, rechtszaak mogelijk na 13 oktober |
| Wehkamp | Verkoop Ray-Ban Meta per direct gestopt |
| Bol.com | Verkoopt nog, stop niet uitgesloten |
Voor bezitters van een bril verandert er niets: een webwinkel die stopt met verkopen raakt bestaande aankopen niet. In België is ons geen vergelijkbare stap van een grote winkelketen bekend.
Ook Californië kiest (nog) niet voor strengere regels
Het Nederlandse kabinet staat niet alleen in zijn terughoudendheid. In Californië, de thuisstaat van Meta, sneuvelde op 30 september 2026 het wetsvoorstel SB 1130 van senator Reyes, over "wearable recording devices". Gouverneur Gavin Newsom sprak er zijn veto over uit, zo blijkt uit het officiële wetgevingsdossier.
De wet was strenger geweest dan wat in Nederland op tafel ligt. Ze verbood heimelijk filmen met een draagbaar apparaat op privéplekken binnen bedrijven, zoals paskamers en spreekkamers van artsen. Fabrikanten zouden een zichtbaar opnamesignaal moeten inbouwen, en de verkoop van hulpmiddelen om dat lampje of geluid te maskeren - vergelijkbaar met de stickers waar het CDA naar vroeg - zou verboden worden. Op overtredingen stonden boetes tot 1.500 dollar voor gebruikers en tot 2.500 dollar per overtreding voor fabrikanten.
Newsom vond de tekst te breed: ook gewone smartwatches zouden eronder kunnen vallen, met verwarring als gevolg. Bovendien heeft Californië al strenge regels; opnemen van een vertrouwelijk gesprek mag daar alleen met toestemming van alle deelnemers. Brancheorganisatie TechNet had zich tegen de wet uitgesproken. Voor Nederlandse en Belgische gebruikers heeft het veto geen directe gevolgen, maar het laat zien dat ook elders een apart wettelijk kader voor camerabrillen moeizaam tot stand komt.
Veelgestelde vragen
Worden camerabrillen in Nederland verboden?
Nee, voorlopig niet. Het kabinet vindt een verbod te ingrijpend en wacht eerst op een Europees privacyrapport.
Mag een winkel of café mij met een camerabril weigeren?
Ja. Ondernemers en organisatoren mogen camerabrillen via hun huisregels verbieden; de AP raadt dat op gevoelige plekken zelfs aan.
Is het afplakken van het opnamelampje verboden?
Er is geen apart verbod op de stickers. Wie door het afplakken stiekem anderen filmt en die beelden deelt, kan wel in strijd handelen met de AVG.
Wordt Meta aangeklaagd om de camerabril?
Nog niet. De Consumentenbond, Offlimits en The Firewall hebben Meta op 29 september gesommeerd. Past Meta de bril niet aan of haalt het die niet uit de verkoop (uiterlijk 13 oktober volgens de stichtingen), dan dreigt een rechtszaak.
Welke winkels verkopen de Ray-Ban Meta niet meer?
Wehkamp stopte op 1 oktober 2026 per direct met de verkoop. Bol.com verkoopt de bril voorlopig nog, maar sluit een stop niet uit.
Zijn camerabrillen elders wel aan banden gelegd?
Niet in Californië: gouverneur Newsom zette op 30 september 2026 zijn veto onder wetsvoorstel SB 1130, dat onder meer een verplicht opnamesignaal en een verbod op maskeerstickers bevatte.
Wie stelde de Kamervragen?
CDA-Kamerleden Jantine Zwinkels en Jeltje Straatman, op 6 augustus 2026.
