De Consumentenbond stapt naar de rechter om de camerabril van Meta. De consumentenorganisatie heeft op 15 oktober 2026 een rechtszaak aangespannen tegen het moederbedrijf van Facebook en Instagram over de Ray-Ban Meta-brillen. De zaak dient op 26 november 2026 bij de rechtbank Amsterdam. Eerder dit najaar gaf de bond Meta nog de kans om de bril zelf aan te passen, maar het bedrijf weigerde.
Daarmee krijgt de discussie over camerabrillen in Nederland voor het eerst een juridisch vervolg. Tot nu toe bleef het bij waarschuwingen en Kamervragen.
Wat eist de Consumentenbond van Meta?
De bond legt de rechter drie eisen voor, van mild naar streng:
| Eis | Toelichting |
|---|---|
| 1. Bril en instellingen aanpassen | Hardware en standaardinstellingen moeten voldoen aan de privacywetgeving |
| 2. Stop met AI-training | Meta mag beelden en geluid van de bril niet langer onrechtmatig gebruiken om AI-modellen te trainen |
| 3. Verkoopverbod | Alleen als aanpassen niet mogelijk is; met een uitzondering voor blinden en slechtzienden die de bril om medische redenen gebruiken |
Wijst de rechter de eisen toe, dan moet Meta die volgens Bright binnen twee weken uitvoeren. In de sommatie van 29 september vroeg de bond ook om een beter zichtbaar opnamelampje dat niet kan worden afgeplakt.
Waarom vindt de bond de bril een probleem?
De kern is dat mensen in de buurt van een drager kunnen worden gefilmd zonder het te merken. Volgens de Consumentenbond kunnen die beelden gevoelige informatie prijsgeven, zoals iemands politieke voorkeur, geloof of gezondheid. Dat zijn bijzondere persoonsgegevens, waarvoor de privacyregels extra streng zijn. Ook kinderen kunnen ongevraagd in beeld en op geluid komen.
Daar komt de AI-training bij. De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwde in september al dat het filmen van anderen met een camerabril zonder toestemming vrijwel altijd verboden is, en Meta kondigde toen een opt-out voor AI-training met camerabeelden aan. Wanneer die in Nederland en België beschikbaar komt, is nog altijd niet bekend.
Hoe past dit in het bredere debat?
De rechtszaak volgt op een reeks gebeurtenissen. Het kabinet liet op 24 september weten de zorgen te delen, maar een verbod op camerabrillen voorlopig te ingrijpend te vinden. Noorwegen koos begin oktober een andere route en wil de brillen tijdelijk weren uit onder meer parken en scholen. Intussen haalden Wehkamp en opticien Hans Anders de Ray-Ban Meta al zelf uit het assortiment.
Voor de Consumentenbond is het niet de eerste privacyzaak tegen een techbedrijf: de organisatie voert ook collectieve claims tegen Facebook, Google en TikTok.
Voor Belgische consumenten heeft de zaak geen directe gevolgen: het gaat om een procedure bij een Nederlandse rechter. Een uitspraak kan wel richting geven aan het debat in andere EU-landen, omdat de Europese privacyregels overal hetzelfde zijn.
Wat gebeurt er nu?
Tot de zitting van 26 november verandert er voor kopers en dragers niets: de bril blijft te koop. Meta heeft nog niet gereageerd op de rechtszaak. Wanneer de rechtbank uitspraak doet, is niet bekend. Wie zo'n bril draagt, doet er volgens de AP-richtlijn goed aan om eerst toestemming te vragen voordat hij of zij anderen filmt.
Veelgestelde vragen
Wordt de Ray-Ban Meta in Nederland verboden?
Niet nu. Een verkoopverbod is de zwaarste van drie eisen en geldt alleen als Meta de bril niet in overeenstemming met de privacyregels kan brengen. Daarover beslist de rechter.
Wanneer is de zitting?
Op 26 november 2026 bij de rechtbank Amsterdam.
Wat als ik de bril nodig heb vanwege een visuele beperking?
De Consumentenbond vraagt de rechter uitdrukkelijk om een uitzondering voor blinden en slechtzienden, met waarborgen voor de privacy van omstanders.
