Aan de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) wordt gewerkt aan bouwblokken die eruitzien als LEGO, maar zonlicht omzetten in elektriciteit. De onderzoekers Michael Debije en René Janssen noemen hun blokken L.E.G.O.: Luminescent Electricity Generating Objects. De TU/e maakte het project op 24 september 2026 bekend; het wordt gefinancierd via het Open Technologieprogramma van onderzoeksfinancier NWO.
Het idee is speels, maar de techniek erachter is serieus onderzoek naar zonne-energie die je overal kunt inpassen, niet alleen op het dak. Hoe werkt zo'n blok precies?
Hoe werkt een zonneblok?
De blokken zijn gemaakt van doorzichtige kunststof waarin fluorescerende kleurstoffen zitten. Die kleurstoffen nemen zonlicht op en zenden het opnieuw uit, maar dan met een langere golflengte. Het uitgezonden licht blijft grotendeels in het materiaal gevangen doordat het telkens tegen de binnenkant terugkaatst (totale interne reflectie), tot het de rand van het blok bereikt.
Deze techniek heet een luminescente zonneconcentrator (LSC). Het voordeel: je hebt geen groot oppervlak aan zonnecellen nodig, want het licht wordt naar een smalle strook aan de rand gestuurd. Daar kan het blok twee dingen doen:
| Uitvoering | Wat zit er aan de rand? | Toepassing |
|---|---|---|
| Elektrisch | Kleine zonnecellen | Stroom opwekken, blokken koppelen voor meer spanning of stroom |
| Chemisch | Microkanaaltjes met vloeistof | Licht gebruiken om chemische reacties aan te drijven (fotokatalyse) |
Omdat de blokken, net als speelgoedstenen, op elkaar passen, kun je ze stapelen en aan elkaar koppelen. Afhankelijk van hoe je ze verbindt stijgt de spanning of de stroom.
Wat gaat u er als eerste van zien?
Volgens de TU/e is de eerste toepassing een educatieve bouwset: kinderen en hobbyisten bouwen zelf iets met blokken die echte stroom leveren en zien zo hoe zonne-energie werkt. Partner daarbij is een fabrikant uit Canada die elektrische bouwblokken voor scholen produceert. De naam van dat bedrijf, een prijs of een verkoopdatum zijn nog niet bekend.
Op langere termijn kijken de onderzoekers naar toepassingen in de openbare ruimte, zoals parkbankjes, geluidsschermen en daken van bushokjes. De chemische variant zou kunnen dienen als kleine lichtgedreven reactor voor de productie van fijnchemicaliën. De ambitie is om de blokken ooit te tonen op evenementen als GLOW of de Dutch Design Week, beide in Eindhoven.
Vervanging van zonnepanelen?
Nee. De TU/e zegt uitdrukkelijk dat de blokken niet bedoeld zijn om gewone zonnepanelen op het dak te vervangen. Luminescente concentratoren leveren per vierkante meter doorgaans minder op dan klassieke panelen; hun kracht zit in vormvrijheid, kleur en doorschijnendheid. Rendementscijfers voor de L.E.G.O.-blokken zijn nog niet gepubliceerd.
De komende tijd werkt een promovendus, samen met masterstudenten, aan betere prestaties en een mooier uiterlijk, en aan een gestandaardiseerde productie zodat de blokken op grotere schaal gemaakt kunnen worden.
Achtergrond: Eindhovens onderzoek en NWO-geld
Debije werkt al jaren aan luminescente zonneconcentratoren. Eerdere projecten van de groep gingen volgens de TU/e tot oppervlakken van 5 bij 1 meter. De bouwblokken zijn dus eerder een schaalverkleining dan een nieuwe uitvinding: dezelfde natuurkunde, maar in een vorm die iedereen herkent.
Het Open Technologieprogramma van NWO is bedoeld om technisch onderzoek bij gebruikers te krijgen. Een project kan tot 950.000 euro ontvangen; voor 2026 is 25,9 miljoen euro beschikbaar. Bedrijven zitten in een gebruikerscommissie en dragen bij in geld of in natura. Hoeveel het L.E.G.O.-project krijgt, is niet gemeld.
Meer over zonne-energie en elektrische mobiliteit in Nederland en België leest u in ons stuk over het aandeel elektrische auto's volgens ACEA.
Veelgestelde vragen
Zijn de zonneblokken compatibel met echte LEGO?
De onderzoekers gebruiken bekende LEGO-formaten voor de herkenbaarheid en de prototypes passen op een bouwplaat. Het is geen product van de LEGO Group.
Wanneer zijn de blokken te koop?
Dat is niet bekend. Eerst komt een educatieve set met een Canadese partner; een datum of prijs is niet genoemd, ook niet voor Nederland of België.
Hoeveel stroom levert één blok?
De TU/e heeft nog geen rendement of vermogen per blok gepubliceerd. Duidelijk is alleen dat meerdere gekoppelde blokken meer spanning of stroom leveren.
