Kuzey Ege'de 4,5 GW denizüstü rüzgar: İlk YEKA yarışması 2027'de

Türkiye'nin ilk denizüstü rüzgar santralleri için seçilen Kuzey Ege sahalarının kapasitesi ilk kez rakamla ortaya kondu. Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği (TÜREB), Bozcaada, Gökçeada, Edremit ve Saros açıklarındaki dört sahada toplam 3,5 ile 4,5 gigavat (GW) arasında kurulum yapılabileceğini açıkladı. Bu sahalardan ilk 1.000 megavatlık (MW) dilim, 2027'nin ilk çeyreğinde yapılması planlanan YEKA yarışmasıyla yatırımcıya açılacak.

Rakamlar, TÜREB'in denizüstü rüzgardan sorumlu başkan yardımcısı Ufuk Yaman'ın 24 Eylül'de Almanya'daki WindEnergy Hamburg fuarında yaptığı "Türkiye Offshore Wind Case Study" sunumunda paylaşıldı. Peki bu sahalar neden seçildi, yarışma nasıl işleyecek ve Türkiye bu alanda nerede duruyor?

Kuzey Ege'deki dört saha ve 4,5 GW

Yaman'ın aktardığına göre sahalar, 20'den fazla aday bölgenin değerlendirilmesiyle belirlendi. Seçimde elektriğin birim üretim maliyeti (LCOE) öne çıkan kriterlerden biri oldu. Marmara Denizi için 12 aylık rüzgar ve deniz koşulları ölçümü tamamlanmış olsa da buradaki maliyet hesapları yüksek çıktı; odak bu yüzden Kuzey Ege'ye kaydı.

Dört sahanın ayrı ayrı kaç megavat taşıyacağı açıklanmadı; paylaşılan rakam yalnızca toplam aralık. Hazırlık çalışmaları, Dünya Bankası aracılığıyla kullandırılan 8 milyon avroyu aşan AB hibesiyle destekleniyor. Yaman, ölçüm standartlarının açıkça tanımlanması gerektiğini de vurguladı: "Rüzgar ve deniz koşulları ölçümlerinin standartları net biçimde tanımlanmalıdır."

YEKA DÜRES-2026: Yarışma nasıl işleyecek?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı dört sahayı 14 Mayıs 2026'da "aday YEKA" (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı) olarak duyurmuştu. Ardından 22 Haziran'da YEKA DÜRES-2026 adlı taslak şartname sektörün görüşüne açıldı. Taslağın öne çıkan maddeleri şöyle:

• Kapasite: İlk yarışmada toplam 1.000 MW şebeke bağlantı kapasitesi dağıtılacak.
• Süre: Kazanan şirkete sahayı kullanma hakkı 49 yıllığına verilecek.
• Teminat: Başvuru için 50 milyon dolar, sözleşme için 200 milyon dolar teminat öneriliyor.
• Yerli katkı: TÜREB'e göre tahsis mekanizmasında en az yüzde 25 yerli içerik şartı bulunuyor.

Bakan Alparslan Bayraktar 12 Ağustos'taki açıklamasında yarışmanın 2027'nin ilk çeyreğinde yapılacağını, ilanın ise Eylül ayında yayımlanmasının hedeflendiğini söylemişti. Bu yazının hazırlandığı saatte kesin yarışma tarihini içeren resmi ilanı doğrulayamadık; ilan yayımlandığında haberi güncelleyeceğiz. TÜREB, ilk dilimin ardından 2027–2030 arasında her yıl 1 GW ek kapasite açılmasını hedeflediklerini belirtiyor. Bakanlığın uzun vadeli hedefi ise 2035'te 5.000 MW denizüstü kurulu güç.

Neden denizüstü rüzgar?

Karadaki rüzgar santralleri Türkiye'de zaten büyük bir yer tutuyor. TÜREB'in Ocak 2026 istatistiklerine göre ülkedeki rüzgar kurulu gücü 15.934 MW'a ulaştı; 2025'te 2.141 MW ile rekor düzeyde yeni kapasite eklendi. Bu gücün en büyük kısmı Marmara (6.968 MW) ve Ege (4.495 MW) bölgelerinde. Yani Kuzey Ege sahaları, rüzgar yatırımlarının zaten yoğun olduğu Çanakkale ve Balıkesir'in hemen açıklarında yer alıyor.

Denizüstü türbinlerin temel avantajı daha istikrarlı rüzgar. Anadolu Ajansı'nın Bakanlık açıklamasıyla aktardığı verilere göre denizde kapasite faktörü yüzde 45–50'ye çıkabilirken karada bu oran yaklaşık yüzde 35. Kabaca söylemek gerekirse, aynı güçteki bir türbin denizde yıl boyunca belirgin şekilde daha fazla elektrik üretiyor. Dezavantajı ise maliyet: Temel, kablo, liman ve kurulum gemisi gibi kalemler projeyi karadakine göre çok daha pahalı hale getiriyor. Taslaktaki yüksek teminat tutarları da bu ölçeği yansıtıyor. Bakanlık, ilk YEKA ile yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım ortamı oluşacağını öngörüyor.

Almanya ile kıyaslayınca

Hedefin büyüklüğünü anlamak için Avrupa'nın öncü ülkelerinden Almanya iyi bir ölçü. Deutsche WindGuard'ın verilerine göre Kuzey Denizi ve Baltık Denizi'nde Haziran 2026 sonu itibarıyla 1.764 türbinle toplam 10,8 GW denizüstü rüzgar gücü çalışıyor. Almanya yalnızca 2026'nın ilk yarısında 1.077 MW ekledi, yani Türkiye'nin ilk yarışmasındaki kapasiteye yakın bir büyüklüğü altı ayda devreye aldı. Almanya'nın yasal hedefi 2032'ye kadar 30 GW.

Türkiye bu alana geç giriyor ama bunun bir getirisi de var: Türbin teknolojisi ve kurulum yöntemleri Avrupa'da olgunlaştı. Öte yandan Ege'nin derin suları ve kıyıya yakın hassas alanlar (turizm, balıkçılık, deniz ulaşımı) projelerin planlamasını zorlaştırabilecek başlıklar.

Bu ne anlama geliyor?

Kısa vadede elektrik faturasında bir değişiklik beklemek gerçekçi değil. Yarışmanın 2027'de yapılması, ardından izin, finansman ve inşaat süreçlerinin tamamlanması gerekiyor; denizüstü projelerde bu süreç genellikle birkaç yıl alıyor. İlk türbinin ne zaman elektrik üreteceğine dair resmi bir tarih açıklanmadı.

Orta vadede ise yüzde 25 yerli katkı şartı, kule, kanat ve bağlantı ekipmanı üreten yerli sanayi için yeni bir pazar anlamına gelebilir. Enerji tarafında şebeke yatırımlarının nasıl esnekleştiğini merak ediyorsanız, EPDK'nın 25 Eylül'de aldığı şarj istasyonlarında batarya depolama kararı haberimize de göz atabilirsiniz.

Kapak fotoğrafı: Danimarka'daki Middelgrunden denizüstü rüzgar çiftliği; Kim Hansen, CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons). Türkiye'deki sahaları göstermez.

Sık sorulan sorular

Türkiye'nin ilk denizüstü rüzgar santrali nerede kurulacak?

Bakanlığın aday YEKA olarak belirlediği dört saha Kuzey Ege'de: Saros, Gökçeada, Bozcaada ile Edremit Körfezi. Hangi sahanın ilk yarışmaya çıkacağı ve sahaların ayrı kapasiteleri henüz açıklanmadı.

Denizüstü rüzgar YEKA yarışması ne zaman?

Bakan Bayraktar'a göre yarışma 2027'nin ilk çeyreğinde yapılacak. Kesin tarihi içeren resmi ilan henüz doğrulanmadı.

Kuzey Ege'de ne kadar denizüstü rüzgar potansiyeli var?

TÜREB'in açıkladığı rakam dört saha için toplam 3,5–4,5 GW. Bu, Türkiye'nin Ocak 2026'daki toplam rüzgar kurulu gücünün (15.934 MW) dörtte birinden biraz fazlası.

Türkiye'nin denizüstü rüzgar hedefi nedir?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın hedefi 2035'e kadar 5.000 MW denizüstü rüzgar kurulu gücüne ulaşmak.