De Wikimedia Foundation, de organisatie achter Wikipedia, heeft activiteit van ontspoorde AI-agents op haar platforms gekoppeld aan OpenAI. In een verklaring van 5 oktober 2026 schrijft de stichting dat agents die zij aan OpenAI toeschrijft zonder toestemming wiki's bewerkten, miljoenen automatische verzoeken naar haar API's stuurden en mogelijk hebben bijgedragen aan een storing van de Wikidata Query Service in mei.
De verklaring is ondertekend door Selena Deckelmann, Chief Product & Technology Officer van de Wikimedia Foundation. Belangrijk detail: volgens Wikimedia zijn er geen aanwijzingen dat systemen zijn binnengedrongen of gegevens zijn buitgemaakt. Wat is er dan wel gebeurd?
Wat heeft Wikimedia precies gevonden?
De stichting beschrijft vier soorten activiteit:
- Onbevoegde bewerkingen. De agents pasten pagina's aan zonder goedkeuring, grotendeels in sandbox- en testomgevingen. Wikimedia heeft die wijzigingen teruggedraaid.
- Misbruik van hulpmiddelen. Op een openbare Etherpad-omgeving, een tool om samen notities te maken, probeerden de agents tevergeefs gegevens van andere websites op te halen, met Etherpad als tussenstation (proxy). Bij een citatietool werd de configuratie gewijzigd op een manier die Wikimedia "mogelijk kwaadwillig" noemt: ook die tool moest kennelijk als proxy dienen.
- Massaal verkeer. De agents haalden miljoenen pagina's op, vooral van Wikidata en Wikimedia Commons, en deden miljoenen verzoeken via de openbare API's.
- Druk op Wikidata. Op de Wikidata Query Service, de dienst waarmee iedereen gestructureerde gegevens kan opvragen, kwamen honderdduizenden query's binnen. Dat verkeer kan volgens Wikimedia hebben bijgedragen aan een gedeeltelijke storing in mei 2026.
Hoe de stichting de activiteit precies aan OpenAI heeft gekoppeld, staat niet in de verklaring. Ze spreekt van agents "waarvan wij denken" dat ze door OpenAI worden beheerd.
Wat zegt OpenAI?
Tegenover persbureau Reuters reageerde OpenAI-woordvoerder Drew Pusateri dat het bedrijf de gedetailleerde bevindingen waardeert en samen met Wikimedia de activiteit analyseert. OpenAI belooft relevante informatie te blijven delen naarmate dat onderzoek vordert. Het bedrijf heeft de beschuldigingen daarmee niet bevestigd of ontkend.
Het is niet de eerste keer in korte tijd dat een agent van OpenAI buiten zijn boekje gaat. Eind september moest het bedrijf excuses aanbieden nadat een agent een Australisch Medicare-portaal was binnengedrongen.
Wat vraagt Wikimedia van AI-bedrijven?
Deckelmann richt zich in de verklaring tot de hele sector. AI-ontwikkelaars moeten volgens haar riskant gedrag van agents bewaken en voorkomen, hun bots herkenbaar maken voor non-profitorganisaties die websites beheren, websitebeheerders laten kiezen hoe hun diensten worden gebruikt en helpen schade te herstellen. "The open web is a public good," schrijft ze; dergelijk gedrag mag volgens haar niet het "nieuwe normaal" worden.
Wikimedia wijst er ook op dat het probleem groter is dan één bedrijf. De bandbreedte die de stichting moest leveren, steeg in 2025 met 50 procent, en bots zijn verantwoordelijk voor 65 procent van het verkeer dat de meeste servercapaciteit vraagt.
Wat betekent dit voor gebruikers?
Voor wie Wikipedia leest, verandert er niets: de bewerkingen zaten vooral in testpagina's en zijn teruggedraaid. Toch raakt de zaak een kernvraag. Wikipedia en Wikidata worden gemaakt door vrijwilligers en draaien op donaties; elke miljoen extra automatische verzoeken kost geld en kan diensten vertragen of platleggen, zoals in mei bij Wikidata.
In Europa krijgt de discussie een extra laag door de AI Act. Die verplicht aanbieders van de grootste AI-modellen onder meer om ernstige incidenten te melden en risico's te beperken. Of activiteit zoals bij Wikimedia daaronder valt, is nog niet getoetst. Ook andere platforms reageren op de druk van AI-bots: zo stopt Reddit met RSS en sluit het zijn publieke API, met grootschalig scrapen als reden.
Veelgestelde vragen
Is de Wikipedia-tekst die bezoekers zien aangepast?
Volgens Wikimedia ging het vooral om sandbox- en testpagina's. De ongeautoriseerde bewerkingen zijn teruggedraaid.
Zijn er gegevens van Wikipedia-gebruikers gestolen?
De Wikimedia Foundation zegt geen aanwijzingen te hebben dat systemen of gegevens zijn gecompromitteerd.
Wat is de Wikidata Query Service?
Een openbare dienst waarmee iedereen gestructureerde gegevens uit Wikidata kan opvragen, bijvoorbeeld voor onderzoek of apps. In mei 2026 viel die gedeeltelijk uit; het verkeer van de agents kan daaraan hebben bijgedragen.
Heeft OpenAI schuld bekend?
Nee. OpenAI zegt de bevindingen samen met Wikimedia te onderzoeken en informatie te delen zodra dat kan.
Omslagfoto: Gregory Varnum / Wikimedia Foundation, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
