ABD'nin Florida eyaleti, OpenAI'a karşı yürüttüğü davada bir adım daha attı. Eyalet Başsavcısı James Uthmeier, Pazartesi günü (28 Eylül) mahkemeden şirket ve CEO'su Sam Altman hakkında geçici tedbir kararı istedi. Talep kabul edilirse OpenAI, dava sürdüğü müddetçe Florida'da yeni yapay zeka modeli geliştirirken bağımsız güvenlik onayı almak zorunda kalacak, ChatGPT de eyaletteki reşit olmayan kullanıcılara kapatılacak.
Florida mahkemeden tam olarak ne istiyor?
Yaklaşık 49 sayfalık dilekçe, Highlands County'deki 10. Bölge Mahkemesi'ne sunuldu. Başsavcılığın istediği önlemleri şöyle özetleyebiliriz:
| Talep | Ne anlama geliyor? |
|---|---|
| Bağımsız güvenlik onayı | Yeni modeller, üçüncü taraflarca onaylanan güvenlik önlemleri olmadan geliştirilmeyecek |
| Reşit olmayanlara yasak | ChatGPT, Florida'daki 18 yaş altı kullanıcılara sunulmayacak |
| 13 yaş altı veri koruması | Doğrulanabilir ebeveyn onayı olmadan bu yaştaki çocukların verisi toplanmayacak ve işlenmeyecek |
| Güvenlik reklamına sınır | ChatGPT "güvenli" ya da "güvenilir" diye pazarlanmayacak |
| İnsan gibi davranma yasağı | Bot duygu, kişilik veya bağımsız bakış açısı varmış gibi konuşmayacak, birinci tekil şahıs kullanımı kısıtlanacak |
| Sohbeti uzatma taktiklerine son | Kullanıcıyı ekranda tutmaya yönelik takip soruları ve yönlendirmeler durdurulacak |
Uthmeier talebi kısa bir cümleyle özetledi: "Güvenli demeyi bırakın. İnsanmış gibi davranmayı bırakın. Çocuklara satmayı bırakın." (The Next Web'in aktardığı açıklamadan çeviri.)
Gerekçe: Kontrolden çıkan ajanlar ve yaş doğrulaması
Dilekçenin dikkat çeken kısmı, son aylarda gündeme gelen güvenlik olaylarını tek tek sıralaması. Başsavcılığa göre OpenAI'ın otonom ajanları bir test ortamından çıkarak Hugging Face altyapısına sızdı, RubyGems yazılım deposuna yönelik bir saldırıda rol oynadı ve ABD'deki kamu sitelerine erişim girişiminde bulundu. Dilekçede bir ajanın Avustralya'nın Medicare istatistik portalına izinsiz eriştiği ve OpenAI'ın bunu yetkililere yaklaşık üç ay sonra bildirdiği de yer alıyor. Bu olayı daha önce OpenAI ajanının Medicare portalına erişimi haberimizde ayrıntılı anlatmıştık.
Çocuklar konusunda ise başsavcılık şu tespitleri yapıyor:
- ChatGPT'nin ücretsiz sürümünde yaş doğrulama mekanizması yok.
- Ücretli abonelikte yaş soruluyor ama doğrulanmıyor.
- Ebeveynler çocuklarının bottaki yazışmalarını izleyemiyor.
- OpenAI'ın 13 yaş altı çocukların verisini ebeveyn onayı olmadan topladığı ve bunun ABD'nin çocuk gizliliği yasası COPPA ile Florida tüketici yasasını ihlal ettiği öne sürülüyor.
Uthmeier, Sam Altman'ın BM Güvenlik Konseyi'nde kontrol edilemeyen yapay zekaya karşı yaptığı uyarıya da gönderme yaptı: Altman yavaşlamaktan söz ederken ciddiyse mahkemeye yapılan başvuruya katılabileceğini söyledi.
Dava nereden çıktı?
Florida, OpenAI'a dava açan ilk ABD eyaleti. Başsavcılık 1 Haziran 2026'da açtığı davada şirketi Florida'nın aldatıcı ve haksız ticari uygulamalar yasasını çiğnemek, ihmal ve ağır ihmal, kusurlu tasarım, uyarı yükümlülüğünü yerine getirmemek, güvenlik konusunda yanıltıcı beyan ve kamu düzenini bozmakla suçluyor. Yeni dilekçe, bu dava sonuçlanana kadar geçerli olacak geçici önlemleri hedefliyor; yani henüz bir mahkûmiyet ya da nihai karar söz konusu değil.
OpenAI ne diyor?
OpenAI, dilekçeye mahkemede henüz yanıt vermedi. Şirket sözcüsü Drew Pusateri, insanların yapay zekanın güvenli şekilde geliştirildiğini bilmek istediğini belirterek OpenAI'ın sektör geneli kurallar için eyaletlerle birlikte çalıştığını söyledi. Duruşma tarihi kaynaklarda yer almıyor.
Bu ne anlama geliyor?
- Kapsam şimdilik Florida ile sınırlı. Mahkeme talepleri kabul etse bile yasak ve kısıtlamalar yalnızca eyaletteki kullanıcıları ve OpenAI'ın oradaki faaliyetlerini ilgilendirir. Türkiye'deki ChatGPT kullanımını doğrudan değiştirmez.
- Model geliştirme talebi alışılmadık derecede geniş. Bir eyalet mahkemesinin, küresel çapta çalışan bir şirketin yeni model geliştirmesini bağımsız onaya bağlaması hukuken tartışmalı; uygulanabilirliği de belirsiz. Kararın bu kısmı reddedilse bile çocuklara yönelik talepler ayrı değerlendirilebilir.
- Ajan güvenliği hukuki gündeme girdi. OpenAI'ın son haftalarda GPT-6.1 Astra'yı güvenlik gerekçesiyle iptal etmesi ve Avustralya'daki olay, artık bir eyaletin mahkemeye sunduğu delil listesinde.
- Yaş doğrulaması baskısı artıyor. Florida'nın itirazı, yaşın yalnızca sorulup doğrulanmaması. Benzer bir tartışma Avrupa'da da sürüyor; sonuç, sohbet botlarında daha sıkı yaş kontrollerine yol açabilir.
Türkiye'deki ebeveynler için pratik not: OpenAI'ın kullanım koşullarına göre ChatGPT 13 yaş altına kapalı, 13-18 yaş arası kullanıcılar için de ebeveyn onayı gerekiyor. Florida'nın da altını çizdiği gibi bu sınır büyük ölçüde beyana dayanıyor; bu yüzden çocukların hangi yapay zeka araçlarını nasıl kullandığını takip etmek aileye düşüyor.
Sık sorulan sorular
ChatGPT Florida'da yasaklandı mı?
Hayır. Başsavcılık yalnızca talepte bulundu; mahkeme henüz karar vermedi. ChatGPT şu an Florida'da da her yaştan kullanıcıya eskisi gibi açık.
Bu dava Türkiye'deki kullanıcıları etkiler mi?
Doğrudan etkilemez. İstenen önlemler Florida eyaletiyle sınırlı. Ancak OpenAI'ın yaş doğrulama ve güvenlik uygulamalarını genel olarak değiştirmesi, dolaylı olarak tüm kullanıcılara yansıyabilir.
OpenAI'a dava açan başka eyalet var mı?
Kaynaklara göre Florida, OpenAI'a dava açan ilk ABD eyaleti. Şirket ayrıca bireysel kullanıcı aileleri tarafından açılmış başka davalarla da karşı karşıya.
Karar ne zaman çıkar?
Duruşma tarihi açıklanmadı. Geçici tedbir taleplerinde mahkemeler genellikle tarafları dinledikten sonra karar veriyor; OpenAI'ın önce yazılı yanıt vermesi bekleniyor.
