Türkiye'de 15 yaşından küçükler 1 Kasım 2026'dan itibaren sosyal medyada hesap açamayacak. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı'nın hazırladığı "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik", bugün (10 Ekim 2026) 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik, Mayıs'ta yürürlüğe giren kanun değişikliğinin uygulamada nasıl işleyeceğini ilk kez ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor: yaş e-Devlet üzerinden doğrulanacak, mevcut hesaplar da bu sürece dahil edilecek ve 15-18 yaş arasındaki gençler için platformların sunabileceği özellikler ciddi biçimde daraltılacak.
Yönetmelik kimleri kapsıyor?
Düzenleme, Türkiye'den erişilebilen bütün sosyal ağ sağlayıcılarına uygulanıyor; şirketin yurt içinde ya da yurt dışında kurulmuş olması fark etmiyor. Sosyal ağ sağlayıcı, kullanıcıların metin, fotoğraf, ses veya konum gibi içerikleri oluşturup paylaşmasına imkân veren platform olarak tanımlanıyor. Yönetmelikte tek tek uygulama adı sayılmıyor.
Metinde "çocuk" 18 yaşını doldurmamış kişi anlamına geliyor. Kurallar iki gruba ayrılıyor:
- 15 yaşını doldurmamış çocuklar: Hiçbir sosyal ağ hizmeti sunulamaz. Yaş doğrulamasında bu gruba girdiği anlaşılan kişinin hesap açma talebi reddedilir.
- 15 yaşını doldurmuş ama 18'ine girmemiş çocuklar: Hesap açabilir, ancak platform onlara "ayrıştırılmış hizmet" denen, yaşa göre kısıtlanmış bir sürüm sunmak zorundadır.
Türkiye'de yaşamayan, ülkede geçici olarak bulunan kişiler (örneğin turistler) yaş doğrulama mekanizmasından muaf tutuluyor. Ancak bu kişilerin de Türkiye'de sosyal ağları kullanabilmesi için Başkanlık, başvuru üzerine kimlik doğrulaması yapmadan, yalnızca pasaport bilgileriyle e-Devlet'te istisnai bir belirteç oluşturacak.
e-Devlet ile yaş doğrulama nasıl işleyecek?
Sistemin merkezinde "yaş doğrulama belirteci" var. Yönetmeliğe göre süreç şu adımlarla ilerliyor:
- Kullanıcı e-Devlet Kapısı'na kimlik doğrulamasıyla giriş yapar ve Siber Güvenlik Başkanlığı'nın sunduğu hizmetten belirteç ister.
- Üretilen belirteç yalnızca iki bilgiyi taşır: kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 15'i doldurmuşsa 18'i doldurup doldurmadığı. Ad, doğum tarihi, T.C. kimlik numarası ya da sosyal medyadaki kullanıcı adı gibi bilgiler belirtecin içinde yer almaz.
- Kullanıcı bu belirteci hesap açtığı platforma yükler.
- Platform önce belirtecin gerçekten Başkanlık tarafından üretildiğini teyit eder, ardından kullanıcının yaş grubunu belirler. Belirteci yaş doğrulama dışında başka bir amaçla kullanması yasak.
Belirteçle doğrulama hesap açılışında zorunlu. Sonrasında platformlar kendi belirleyecekleri ek yöntemlerle kontrolü sürdürebilecek. Bir hesabın doğrulanan yaş grubuna aykırı kullanıldığına dair makul şüphe oluşursa (örneğin ebeveynin doğruladığı hesabı çocuğun kullanması) hesap askıya alınacak ve yeniden açılması için tekrar belirteçle doğrulama gerekecek. Yönetmelik ayrıca yaş doğrulama yöntemlerinin sahte beyana karşı dayanıklı olmasını, cinsiyet, engellilik ya da etnik köken gibi özelliklere göre ayrımcı sonuç üretmemesini ve engelli kullanıcılar için erişilebilir olmasını şart koşuyor.
Belirtecin teknik formatı ve platformların izleyeceği adımlar ise Başkanlığın hazırlayıp şirketlerle paylaşacağı bir rehberle belirlenecek. Bu rehber henüz yayımlanmadı.
Mevcut hesaplar ne olacak?
Halihazırda sosyal medya hesabı olan herkes için de bir son tarih var. Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış hesapların 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez doğrulanması gerekiyor. Bu yükümlülük platformlara yazılmış olsa da pratikte her kullanıcının e-Devlet'ten belirteç alıp hesabına yüklemesi anlamına geliyor.
Doğrulamanın sonucu iki şekilde olabiliyor:
- Kullanıcının 15 yaşından küçük olduğu anlaşılırsa hesap, kendisine bilgi verilerek kapatılıyor. Bu hesaba ait veriler, itiraz süreci tamamlandıktan sonra, itiraz yapılmamışsa gecikmeden siliniyor.
- 15-18 yaş arasındaysa hesap açık kalıyor ama aşağıda anlatılan kısıtlı hizmete geçiyor.
Yönetmelik, doğrulama yapmayan yetişkin hesaplarına son tarihten sonra ne olacağını ayrıca düzenlemiyor; bunun uygulamasını platformların ve Başkanlığın rehberinin netleştirmesi bekleniyor.
15-18 yaş arası hesaplarda neler değişiyor?
Yönetmeliğin en somut ve kullanıcıların en çok hissedeceği kısmı burası. 15 yaşını doldurmuş çocuk hesapları için sayılan kurallar oldukça geniş:
| Özellik | 15-18 yaş hesabında durum |
|---|---|
| Hesap görünürlüğü | Varsayılan olarak gizli; herkese açık hesap seçeneği sunulamaz |
| Takipçi ve takip listesi | Hesap sahibi dışında kimse göremez |
| Mesajlar | Yalnız çocuğun takip ettiği hesaplar yazabilir; "görüldü" bilgisi gösterilmez |
| Canlı yayın | Açılamaz |
| Hesap önerileri | Çocuğun hesabı başkalarına, başkalarının hesabı da çocuğa takip için önerilmez |
| Rehber eşleştirme | Telefon rehberi, e-posta listeleri gibi kaynaklarla senkronizasyon yapılamaz |
| Ekran görüntüsü | Profil, fotoğraf ve paylaşımların başkalarınca ekran görüntüsü alınmasını engelleyen tedbir alınır |
| Sonsuz kaydırma | Kaydırma veya dokunmayla ya da kendiliğinden art arda içerik akıtan arayüz sunulamaz |
| Akış ve reklam | Davranışa göre kişiselleştirme, profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam yapılamaz |
Bunlara ek olarak platformlar, bağımlılık geliştirebilecek hizmet sunmamak, çocuğa zarar verebilecek içeriği azaltan filtreler uygulamak ve kullanım sözleşmesi ile veri politikalarını çocuğun anlayabileceği bir dille anlatmakla yükümlü.
Listedeki "sonsuz kaydırma" ve "otomatik art arda oynatma" yasağı özellikle dikkat çekici. Kısa video akışları tam olarak bu mantıkla çalışıyor. Platformların 15-18 yaş grubuna bu akışların yerine nasıl bir arayüz sunacağı henüz belli değil.
Ebeveynler hangi araçlara sahip olacak?
Platformlar, Türkçe dil seçeneği olan ve kolay bulunabilen ebeveyn kontrol araçları sunmak zorunda. Bu araçlar en az şunları içerecek:
- Çocuğun hesap ve özellik ayarlarını yönetme
- Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemleri ebeveyn onayına bağlama ve harcama limiti koyma
- Kullanım süresini izleme ve sınırlama, konum paylaşımını kontrol etme
Kontrol açıldığında çocuğa açıkça bildirilecek. Çocuk bu ayarları ebeveynin bilgisi ve aynı güvenlik doğrulaması olmadan kapatamayacak. Yönetmelik aynı zamanda bu araçların çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmamasını da şart koşuyor.
Hesabı haksız yere kapatılan ne yapacak?
Yaş doğrulaması sonucuna, hesabın askıya alınmasına ya da kapatılmasına itiraz edilebilecek. Platformlar Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru sistemi kurmak zorunda. İtirazlar yalnızca otomatik sistemlerle değerlendirilemeyecek, bir insan tarafından incelenecek. İtiraz sonuçlanana kadar hesaptaki içerik ve kişisel veriler silinmeyecek. Sonuçtan memnun olmayan kullanıcı Siber Güvenlik Başkanlığı'na şikâyette bulunabilecek veya yargı yoluna gidebilecek.
Kurallara uymayan platforma ne olacak?
Yaptırım için ayrı bir ceza tutarı belirlenmemiş. Yönetmelik, yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcılara 5651 sayılı İnternet Kanunu'nun ek 4. maddesindeki hükümlerin uygulanacağını söylüyor. Yaptırımdan önce platforma aykırılık bildirilecek ve düzeltmesi için makul bir süre verilecek. Yaptırımın ağırlığı belirlenirken ihlalin süresi, etkilenen çocuk sayısı ve şirketin iyi niyetli uyum çabası dikkate alınacak.
Arka plan: Yasa Mayıs'ta çıkmıştı
15 yaş sınırı yeni değil. 1 Mayıs 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı Kanun, 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesine sosyal ağlarda çocukların korunmasına ilişkin hükümler eklemişti. Bugünkü yönetmelik de bu maddenin yedinci, yirminci ve yirmi beşinci fıkralarına dayanıyor ve kuralın sahada nasıl uygulanacağını belirliyor. Aynı kanunun oyun platformlarına getirdiği yükümlülükler de 1 Kasım'da devreye giriyor; ayrıntıları Steam'deki erişim engelleri haberimizde anlatmıştık.
Platformlar tarafında da benzer bir hareketlilik var. Discord Eylül'de hesapları yaş gruplarına ayıran sistemini dünya genelinde açtı (Discord'un yaş doğrulaması nasıl işliyor?). ABD'de ise TikTok, Alabama ile yaptığı anlaşmada 13-17 yaş için günlük 2 saat sınırı kabul etti (TikTok'un Alabama anlaşması). Türkiye'nin modeli bunlardan farklı olarak yaşı devletin e-Devlet altyapısına bağlıyor.
Meta, TikTok, X ve YouTube gibi büyük platformların e-Devlet doğrulamasını uygulamalarına nasıl ekleyeceği ise Başkanlığın teknik rehberi yayımlandıktan sonra netleşecek.
Sık sorulan sorular
15 yaş altı sosyal medya yasağı ne zaman başlıyor?
Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe giriyor. Bu tarihten sonra 15 yaşını doldurmamış kişiler sosyal ağlarda hesap açamayacak.
Sosyal medya hesabımı e-Devlet ile doğrulamak zorunda mıyım?
Yeni hesaplar açılırken doğrulama zorunlu. 1 Kasım'dan önce açılmış hesapların da 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez e-Devlet belirteciyle doğrulanması gerekiyor.
e-Devlet belirteci kimlik bilgilerimi platforma veriyor mu?
Yönetmeliğe göre hayır. Belirteç yalnızca 15 ve 18 yaş eşiklerini geçip geçmediğinizi gösteriyor; ad, kimlik numarası veya kullanıcı adınız gibi bilgileri içermiyor.
15 yaşından küçük çocuğumun mevcut hesabı silinecek mi?
Doğrulamada 15 yaşından küçük olduğu anlaşılan hesaplar bilgi verilerek kapatılacak. İtiraz hakkı var; itiraz sonuçlanana kadar veriler silinmiyor.
Yabancı turistler Türkiye'de sosyal medya kullanabilecek mi?
Evet. Türkiye'de mukim olmayan ve geçici olarak bulunan kişiler yaş doğrulamasından muaf. Hizmetlerden yararlanmak için başvurduklarında, pasaport bilgileriyle e-Devlet üzerinden istisnai bir belirteç oluşturulacak.
